Utrecht Science Park-onderzoekers ontvangen prestigieuze Cancer Grand Challenge beurzen

Darmkanker herprogrammeren: Madelon Maurice werkt mee aan internationaal team REWIRE-CAN

Madelon Maurice, hoogleraar en onderzoeker aan het Center for Molecular Medicine UMC Utrecht en het Oncode Institute, is één van de zeven hoofdonderzoekers van het internationale onderzoeksteam REWIRE-CAN. Samen met onderzoekers uit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten ontvangt zij een prestigieuze Cancer Grand Challenge (CGC)-beurs van maximaal 25 miljoen pond om een radicale nieuwe aanpak voor darmkanker te ontwikkelen.

REWIRE-CAN brengt onderzoekers uit het Verenigd Koninkrijk, Nederland en de Verenigde Staten samen, met experts in kankerbiologie, chemische ontwikkeling, klinisch onderzoek en medicijnscreening. Maurice’s expertise ligt in de WNT-signaleringsroute, die bij 90% van de darmkankerpatiënten ontregeld is. Vanuit haar werk bij het Oncode Institute levert zij een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van nieuwe activatoren en behandelstrategieën binnen het REWIRE-CAN team.

Meer informatie over dit onderzoek en deze Cancer Grand Challenge is te vinden op de website van UMC Utrecht.

Onderzoeksteam ILLUMINE met Sebastiaan van Heesch brengt onbekende eiwitten beter in kaart

Ook het onderzoeksteam ILLUMINE, met daarin dr. Sebastiaan van Heesch, ontvangt een prestigieuze Cancer Grand Challenge beurs. Sebastiaan van Heesch is onderzoekgroepsleider in het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie en bij Oncode Institute. Het team start nu met een ambitieus project rond het in kaart brengen van eiwitten waarvan het bestaan tot voor kort onbekend was. Binnen deze ‘donkere materie’ vallen ook de kleine micro-eiwitten waar Van Heesch in gespecialiseerd is. Deze sturen bepaalde processen in (kanker)cellen aan die een belangrijke sleutel kunnen vormen voor nieuwe therapieën, waaronder immunotherapie.

Met de gewonnen Challenge krijgt het team de middelen om de nu nog mysterieuze eiwitten systematisch in kaart te brengen. Wanneer deze eiwitten wel in kankercellen voorkomen maar niet in gezonde cellen, kan het eigen immuunsysteem de basis vormen voor immunotherapie, bijvoorbeeld via celtherapie of een vaccin.

Meer informatie over dit onderzoek en deze Cancer Grand Challenge is te vinden op de website van Prinses Máxima Centrum.

Team CAUSE met groepsleiders Hubrecht Instituut onderzoekt mechanismen die mutatiesignaturen veroorzaken

Een wereldwijd, interdisciplinair team van onderzoekers, waaronder Juan Garaycoechea en Puck Knipscheer, groepsleiders van het Hubrecht Instituut, is ook geselecteerd voor een Cancer Grand Challenges toekenning, om de mechanismen aan te pakken die mutatiesignaturen veroorzaken. Het Cancer Grand Challenges CAUSE team wordt geleid door Ludmil Alexandrov van de Universiteit van California, San Diego.

DNA is als een handleiding voor onze cellen, die hen vertelt hoe ze moeten groeien en functioneren. Maar na verloop van tijd raakt DNA vaak beschadigd door schadelijke stoffen in het milieu (zoals vervuiling, tabaksrook of UV-straling van de zon) en door natuurlijke reactieve stoffen die in ons lichaam aanwezig zijn. Deze schade kan leiden tot veranderingen in de DNA-sequentie (ook wel mutaties genoemd), die soms kunnen leiden tot kanker. Deze mutaties zijn niet volledig willekeurig maar hebben unieke patronen, ook wel mutatiesignaturen genoemd. Deze signaturen fungeren als een soort forensische vingerafdrukken van eerdere schade en helpen wetenschappers te achterhalen wat de DNA-schade heeft veroorzaakt.

Onderzoekers hebben sommige mutatiesignaturen in verband gebracht met duidelijke oorzaken, zoals tabaksrook. Maar veel andere blijven onverklaard, ook al zijn ze verantwoordelijk voor een groot deel van de mutaties die kanker veroorzaken. Het CAUSE (Connecting DNA Adducts, Unexplained Mutational Signatures and Cancer Etiologies) team richt zich op een fundamentele kenniskloof: hoe leidt chemische DNA-schade tot een permanente mutatie?

           

Meer informatie over dit onderzoek en deze Cancer Grand Challenge is te vinden op de website van het Hubrecht Instituut.

Samenwerkingsplatform “Utrecht Cancer”

Op het Utrecht Science Park bevindt zich de grootste en meest multidisciplinaire kankeronderzoeksgemeenschap van Nederland, het samenwerkingsplatform Utrecht Cancer. Samenwerken op het gebied van fundamenteel onderzoek tot klinische toepassingen, om doorbraken te versnellen die het leven van kinderen, volwassenen en dieren met kanker verbeteren, is hier de sleutel tot succes. Sinds 2008 is kanker de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland. Alleen al in 2024 kregen bijna 130.000 mensen de diagnose; een aantal dat volgens het trendrapport van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) binnen het volgende decennium zal oplopen tot ruim 150.000 per jaar. De trend is onmiskenbaar en de urgentie is nog nooit zo groot geweest.

Utrecht Cancer gaat deze uitdaging aan met een visie die even ambitieus als essentieel is: door kennis, talent en middelen te bundelen, versnelt het ontdekkingen en zet deze om in betere behandelingen voor patiënten wereldwijd. Zo laat het zien dat alleen door samenwerking we toegroeien naar een gezondere, duurzamere samenleving.