Ontwerp en start bouw nieuwe kassen Botanische Tuinen bekend
Het ontwerp voor het nieuwe kassencomplex van de Botanische Tuinen is definitief, de bouwpartners zijn geselecteerd en de voorbereidingen voor de bouw starten in november 2026. Daarmee komt de realisatie van het nieuwe complex een stap dichterbij. De bouw staat gepland voor het voorjaar van 2027.
Midden- en Zuid-Amerikaanse tropen
De Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht krijgen een nieuw kassencomplex omdat de voormalige kassen verouderd waren en niet langer voldeden aan de eisen van modern onderzoek en collectiebeheer. Ze bieden onderdak aan de unieke tropische plantencollectie met een focus op Midden- en Zuid-Amerika én aan wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit Utrecht naar planten, biodiversiteit, ecologie en duurzaamheid. Het onderzoek en de plantencollectie in de Kassen dragen bij aan kennis over en het behoud van plantensoorten uit de Midden- en Zuid-Amerikaanse tropen. Nergens is de biodiversiteitscrisis zo zichtbaar als in de Midden- en Zuid-Amerikaanse tropen. De regenwouden van de Amazone worden bedreigd door ontbossing en de mistbossen van de Andes evenals de moerasbossen van de Pantanal staan onder zware druk door klimaatverandering. Hierdoor verdwijnen vele plantensoorten die de basis van ecosystemen vormen en onmisbaar zijn voor ons dagelijks leven. Planten leveren zuurstof, nemen CO2 op, houden bodems vast en vormen de basis van voedselketens.
Onderzoek voor behoud van biodiversiteit
Om planten en ecosystemen te behouden bij veranderende omstandigheden zoeken meerdere onderzoeksgroepen antwoord op verschillende vragen. We willen weten hoe planten reageren op factoren zoals temperatuur, vocht, licht en biodiversiteit. Hoe groeien en ontwikkelen planten zich precies? Hoe blijven ze gezond en veerkrachtig? Welke invloed hebben verschillende neerslagpatronen en extreme droogte? En wat zijn de gevolgen van veranderend landgebruik voor de natuur?
Bezoekersreis door zes klimaatzones
Behalve een belangrijke locatie voor baanbrekend onderzoek en inspirerend onderwijs, zijn de Botanische Tuinen een levend museum waar bezoekers steeds iets nieuws ontdekken over de fascinerende plantenwereld. De bezoekerservaring in de Tropische kassen is opgezet als een onderzoeksreis door de Amerikaanse tropen. Van buitenaf zie je de planten al groeien in de warme en droge woestijnklimaatzone ‘Caatinga’. Hier en in vijf andere klimaatzones ervaren bezoekers de schoonheid van planten en leer je anders naar planten kijken. Elke klimaatzone heeft een eigen uniek ecosysteem. Bezoekers onderzoeken zelf actief door te kijken, luisteren en ruiken. De reis eindigt met het leggen van de verbinding tussen de planten in de Kassen en het actuele plantenonderzoek aan de Universiteit Utrecht.
Onderzoek en collectiebeheer onder één dak
Het nieuwe kassencomplex maakt onderzoek en beheer op een hoger niveau mogelijk. Door de integratie van de Ecotron van het Netherlands Plant-Ecophenotyping Centre (NPEC) ontstaan korte lijnen tussen verschillende onderzoeksgroepen. Ook biedt de nieuwe kas meer ruimte en hoogte voor tropische beplanting, waaronder grotere bomen, en zorgt de moderne kassentechniek voor een veel stabieler klimaat en betere leefomstandigheden.
Er is gekozen voor een heldere en logische opzet waarin collectie, onderzoek en ondersteunende functies samenkomen in één gebouw. Werkplaats, logistieke ruimten en installaties zijn zorgvuldig ingepast, zodat het geheel efficiënt kan functioneren. De nieuwe publieksroute door de kas maakt de plantencollectie goed zichtbaar.
Oog voor de historische omgeving
Bij het ontwerp is eerst gekeken naar wat nodig is voor onderzoek, collectiebeheer en medewerkers. Vanuit die basis is gezocht naar een gebouw dat past bij de bijzondere ligging op het terrein van Fort Hoofddijk en in de Botanische Tuinen. De kas ligt in het schootsveld van het fort, dat UNESCO-erfgoed is. Dat vroeg om een ontwerp dat zorgvuldig en terughoudend is in zijn verschijningsvorm. Daarom is het hoge deel van de tropische kas bewust teruggelegd ten opzichte van de zuidgevel. De gesloten delen van de kassen liggen aan de noordzijde en de transparante delen aan de zuidzijde, zodat deze zoveel mogelijk naar de zon zijn gericht.
De zuidzijde onderscheidt zich van een standaard kas. Door het droge klimaat in dit deel van de kas kon worden gekozen voor een zeer transparante gevel, waardoor de plantencollectie echt in de etalage komt te staan.
De entree verwijst in abstracte vorm naar de silhouetten van drie houten huisjes. Daarmee sluit het ontwerp aan op de geschiedenis van het schootsveld van Fort Hoofddijk, waar vroeger houten opstanden en huisjes stonden die in tijden van dreiging konden worden verwijderd of verbrand. Voor de entree is gekozen voor gebrand hout: een duurzaam, onderhoudsarm materiaal dat past bij de sfeer van het ontwerp.
De hoge kas is juist bewust anders vormgegeven, met dubbelglas en een eigen kleurstelling. Dat geeft een ander beeld, maar is tegelijkertijd veel energiezuiniger en beter geschikt voor het tropische klimaat tijdens alle seizoenen. Aan de noordzijde, het dichte deel van het kassencomplex, dragen de sandwichpanelen daaraan bij. De panelen zijn functioneel vanwege hun isolerende werking en sluiten met hun verticale profilering en kleur aan op de houten entree.
Aandacht voor energie en water
Bij het ontwerp is aandacht besteed aan efficiënt energie- en watergebruik. De klimaatinstallaties maken gebruik van warmte-koudeopslag (WKO). Ook wordt minstens 90% van het water hergebruikt. Water dat in de kassen verdampt en neerslaat op het glas, wordt opgevangen, behandeld en opnieuw gebruikt.
Ook de klimaatbeheersing is zorgvuldig ontworpen. In de zeer warme kassen is dubbelglas toegepast. In de onderzoekskassen regelen computergestuurde schermen hoeveel zonlicht en warmte wordt doorgelaten, zodat het klimaat aansluit op wat de planten nodig hebben.
Planning
De bouwvoorbereidingen starten in november 2026. De bouw van het nieuwe kassencomplex start in het voorjaar van 2027. De bouw wordt naar verwachting afgerond in het voorjaar van 2028. Daarna zal een periode van inhuizing en inrichting van de kassen plaatsvinden. In latere updates zal bekend worden gemaakt wanneer de kassen weer voor het publiek toegankelijk zijn.
Meer weten?
Kijk op uu.nl/campus-development voor actuele informatie over de bouwwerkzaamheden. Daar vind je ook meer informatie over de transformatie van het Utrecht Science Park en de duurzame vastgoedambities van de Universiteit Utrecht.
Ontwerp en start bouw nieuwe kassen Botanische Tuinen bekend
Het ontwerp voor het nieuwe kassencomplex van de Botanische Tuinen is definitief, de bouwpartners zijn geselecteerd en de voorbereidingen voor de bouw starten in november 2026. Daarmee komt de realisatie van het nieuwe complex een stap dichterbij. De bouw staat gepland voor het voorjaar van 2027.
Topambtenaren ministeries EZK en VWS bezoeken Utrecht Science Park voor kennisuitwisseling rondom betere preventie, zorg en verdienvermogen
Hoe zorgen we dat innovaties patiënten nog beter en sneller bereiken en tegelijkertijd bijdragen aan toekomstig Nederlands verdienvermogen? Die vraag stond vrijdag 31 oktober jl. centraal tijdens een bezoek van topambtenaren van Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan het Utrecht Science Park.
2,5 hectare nieuwe natuur in het Utrecht Science Park opgeleverd
In een gebied waar onderwijs, zorg, wonen en onderzoek om ruimte concurreren, is 2,5 hectare – oftewel zeven voetbalvelden – nieuwe natuur aangelegd. Een 1,6 kilometer lange ‘groene loper’ verbindt het Utrecht Science Park met de omliggende natuurgebieden, versterkt de biodiversiteit en maakt het gebied aantrekkelijker voor planten en dieren.
Koning bezoekt grootschalige oefening Calamiteitenhospitaal op Utrecht Science Park: samen voorbereid op grootschalige calamiteiten
Op zaterdag 31 oktober vond een grootschalige oefening plaats bij het Calamiteitenhospitaal op het Utrecht Science Park. Tijdens de oefening “Dubbelspoor” moest het Calamiteitenhospitaal vrijwel gelijktijdig reageren op twee grote incidenten. In Amersfoort arriveerde een gewondentrein met dertig Nederlandse militairen. Vrijwel gelijktijdig rijdt tijdens een Halloweenfeest een touringcar in op een menigte. Ook Zijne Majesteit de Koning bracht vanwege het 35-jarige bestaan van het Calamiteitenhospitaal een bezoek aan beide locaties.