Stamcelneusdruppels voor baby’s met hersenschade
Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben groen licht gekregen voor een nieuwe studie naar stamceltherapie voor pasgeborenen met hersenschade. Dankzij een subsidie van in totaal 5 miljoen euro van Zorginstituut Nederland, ZonMw, de Hersenstichting en de Vrienden UMC Utrecht & Wilhelmina Kinderziekenhuis, kan de werkzaamheid van deze veelbelovende therapie nu worden getest. De studie, genaamd iSTOP-CP, wordt ook gesteund door het Maastricht UMC+, met wie het UMC Utrecht een langlopende samenwerking heeft op dit onderzoek.
Baby’s met een herseninfarct of met zuurstoftekort tijdens de bevalling kunnen ernstige schade aan hun hersenen oplopen. Deze schade kan leiden tot blijvende neurologische problemen, zoals cerebrale parese (CP), wat de motoriek en ontwikkeling van het kind negatief beïnvloedt. Helaas is er momenteel geen effectieve behandeling beschikbaar voor baby’s met hersenschade, waardoor zij vaak levenslang afhankelijk zijn van zorg en ondersteuning.
Effectiviteit testen
Dankzij een eerdere subsidie van ZonMw ontwikkelden de onderzoeksgroepen van neurowetenschapper Cora Nijboer en kinderarts en hoogleraar Manon Benders van het UMC Utrecht een nieuwe therapie op basis van neusdruppels, met daarin zogeheten ‘mesenchymale stamcellen’, afkomstig van gezonde donoren. “Mesenchymale stamcellen staan erom bekend dat ze veel gunstige stoffen zoals groeifactoren uitscheiden”, legt Nijboer uit. “Ze kunnen helpen om ontstekingen te verminderen, wat cruciaal is voor het herstel van hersenweefsel. Daarnaast hebben de stamcellen regeneratieve eigenschappen, waardoor ze de aanmaak van nieuwe hersencellen stimuleren en zo bijdragen aan herstelprocessen in de hersenen.” Dit werd allereerst in Nijboer’s laboratorium aangetoond.
In de daaropvolgende veiligheidsstudie dienden de onderzoekers de stamcellen zonder bijwerkingen toe aan tien pasgeborenen met een herseninfarct. Hoewel dit onderzoek niet gericht was op de effectiviteit van de therapie, maar op de veiligheid, stemde de ontwikkeling van de tien behandelde kindjes positief. Dankzij deze nieuwe subsidie kunnen Benders en Nijboer de iSTOP-CP studie, die moet uitwijzen hoe effectief de stamceltherapie daadwerkelijk is, nu starten.
Stamcel of placebo
In totaal gaan de onderzoekers 162 baby’s die rondom de geboorte hersenschade oplopen in hun studie opnemen. Deze kinderen moeten nog geboren worden. “Binnen zeven dagen na de geboorte behandelen we de baby’s met stamcellen of een placebo”, aldus Manon Benders. “We evalueren de effectiviteit van de therapie aan de hand van hun motorische en cognitieve ontwikkeling op de leeftijd van 24 maanden.”
Als de nieuwe studie positieve resultaten oplevert, kan de stamceltherapie een grote impact hebben op de behandeling van hersenschade bij pasgeborenen. De resultaten worden samengenomen met een gezondheidseconomische impactanalyse die gemaakt wordt door onderzoeker Renske ten Ham, ook werkzaam in het UMC Utrecht. Op basis van al deze informatie wordt bepaald of de therapie een standaardbehandeling binnen de Nederlandse neonatale zorg wordt.
De iSTOP-CP-studie gaat in oktober 2025 van start.
Wat is het programma Veelbelovende Zorg?
Met het programma Veelbelovende Zorg stellen het Zorginstituut en ZonMw onderzoekers en zorgprofessionals in staat om nieuwe behandelmethoden en zorgconcepten te ontwikkelen en te testen. Het programma richt zich op het stimuleren van innovatie door het ontwikkelen van effectieve behandelmethoden die een positieve impact kunnen hebben op de gezondheid en kwaliteit van leven van patiënten. Bovendien bevordert Veelbelovende Zorg samenwerking tussen zorginstellingen, universiteiten en patiëntenorganisaties, zodat kennis en ervaringen kunnen worden uitgewisseld.
Door deze innovatieve zorgprojecten te financieren, draagt Veelbelovende Zorg bij aan de verbetering van de zorg voor patiënten in Nederland. Het biedt onderzoekers de kans om baanbrekende therapieën en behandelmethoden te ontwikkelen, wat kan leiden tot betere resultaten voor kwetsbare groepen, zoals pasgeborenen met ernstige aandoeningen.
Om dit veelbelovende onderzoek naar stamceltherapie voor baby’s met hersenschade mogelijk te maken, slaan het Zorginstituut, ZonMw en de Hersenstichting voor de eerste keer de handen ineen.
Betweter Festival tijdens de Utrecht Science Week 2026: jouw idee voor een experiment is welkom!
De Utrecht Science Week start dit jaar op vrijdag 25 september. Het Betweter Festival in Tivoli Vredenburg is het altijd populaire onderdeel op de openingsavond. Dit jaar viert het Betweter Festival de tiende editie. Het kunst- & wetenschapsfestival, waar bezoekers zich onderdompelen in een unieke mix van talks, muziek, film, interactieve installaties en live onderzoek, doet een oproep om ideeën voor experimenten tijdens het festival in te sturen.
Prinses Máxima Centrum kan uitbreiden met innovatievleugel dankzij partnerschap van Foundation met Rabobank
Het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie kan nog dit jaar beginnen met de uitbreiding van het centrum: een innovatievleugel van 5.000 m2. Dit wordt mogelijk gemaakt door een meerjarig strategisch partnerschap tussen de Prinses Máxima Centrum Foundation en Rabobank. De nieuwe innovatievleugel biedt ruimte aan vooruitstrevend onderzoek, innovatie in de zorg en samenwerkingsprogramma’s. Daarmee ondersteunt deze uitbreiding de ontwikkeling van betere en effectievere behandelingen voor kinderen met kanker.
Nieuwjaarsactie: Sporten met korting bij Sportcentrum Olympos
Medewerkers van de Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht, UMCU, Hubrecht instituut en Westerdijk instituut, kunnen nu tijdelijk met 20% extra korting sporten bij Olympos!
Rapport Wennink: Life Sciences en biotechnologie belangrijke groeimotoren voor het verdienvermogen van Nederland
De Nederlandse Life Sciences- en biotechnologiesector kan een veel grotere bijdrage leveren aan het verdienvermogen van Nederland. Dat blijkt uit een nieuwe groeistrategie die vandaag is gepresenteerd als onderdeel van het adviesrapport van Peter Wennink. In het rapport van Peter Wennink wordt ook het Utrecht Science Park als één van de belangrijke innovatielocaties en bronnen van vooruitgang en groei genoemd.