Grote veranderingen in DNA spelen een rol bij kinderkanker

Grote DNA-herschikkingen komen voor bij verschillende vormen van kinderkanker, blijkt uit een nieuwe studie. Wetenschappers in de Kemmeren-groep in het Prinses Máxima Centrum denken dat deze structurele veranderingen een belangrijke rol spelen in hoe kanker ontstaat bij kinderen.
De onderzoekers verwachten dat hun bevindingen kunnen helpen om kinderen met sneller groeiende vormen van de ziekte te identificeren en uiteindelijk te leiden tot effectievere behandelingen voor kinderen met kanker. Jayne Hehir-Kwa, associate group leader in de Kemmeren-groep: ‘Er is nog veel onderzoek nodig om onze bevindingen naar de kliniek te vertalen, maar het is geweldig om dit nieuwe onderzoeksgebied in kinderkanker open te breken.’
Complexe fouten in DNA
Grote structurele fouten in het DNA zijn kenmerkend voor veel vormen van kinderkanker. Bijvoorbeeld wanneer twee genen samensmelten, delen van de DNA-code worden door elkaar gegooid of meerdere keren foutief worden herhaald. Deze zogeheten structurele varianten kunnen helpen bij het stellen van een precieze diagnose. Ook kunnen ze inzicht geven in de prognose van een kind, waarbij complexere structurele varianten vaak wijzen op een ernstigere vorm van kanker. Tot nu toe waren slechts enkele van deze fouten bekend, en dan alleen bij een beperkt aantal vormen van kinderkanker.
Verrassende rol
Onderzoekers in de Kemmeren-groep in het Prinses Máxima Centrum analyseerden het complete DNA van 120 tumoren van kinderen met vijf verschillende vormen van kanker, waaronder neuroblastoom en Wilms-tumor. Ze gebruikten tumorweefsel uit de Biobank van het Máxima, waar weefsel van kinderen die in het Máxima worden behandeld wordt opgeslagen voor onderzoek. Met een techniek genaamd whole genome sequencing ontdekten ze dat bijna de helft van de tumoren complexe veranderingen in het DNA bevatte. Hun onderzoek werd recent gepubliceerd in het tijdschrift Cell Genomics.
‘Ik was verrast dat structurele veranderingen in het DNA zo’n grote rol spelen’, zegt Hehir-Kwa. ‘Dit suggereert dat deze complexe veranderingen in het genoom belangrijk zijn bij het ontstaan van tumoren bij kinderen.’
In 42 van de 56 tumoren met een complexe structurele fout, trof de fout een gen dat bekend staat als drijvende kracht achter die specifieke vorm van kanker. Kinderen met tumoren waarin zulke complexe fouten in driver genen voorkwamen, hadden twee keer zoveel kans om aan hun ziekte te overlijden of een terugkeer of groei van de kanker te ervaren na behandeling. Dit onderstreept het idee van de onderzoekers dat complexe genomische varianten een belangrijke aanwijzing kunnen zijn voor de prognose van kinderen met een solide tumor.
Veelbelovend nieuw onderzoeksgebied
Hehir-Kwa: ‘We willen samenwerken met onze klinische collega’s in het Máxima om gegevens over behandeling en uitkomsten te analyseren bij kinderen met tumoren die complexe structurele varianten bevatten. Dit kan in de toekomst leiden tot nieuwe diagnostische hulpmiddelen en manieren om kinderen met een hoogrisico-vorm van kanker te identificeren. We denken ook dat complexe structurele varianten waardevolle nieuwe doelwitten kunnen zijn voor precisiegeneeskunde. Er is nog veel onderzoek nodig om onze bevindingen naar de kliniek te vertalen, maar het is geweldig om dit nieuwe onderzoeksgebied binnen kinderkanker open te breken.’
Ianthe van Belzen werkte aan het onderzoek als onderdeel van haar promotieonderzoek in de Kemmeren-groep. Ze werkt nu als postdoctoraal onderzoeker bij het European Bioinformatics Institute in het Verenigd Koninkrijk. Ze zegt: ‘Onze studie is de eerste die complexe structurele varianten in het genoom van meerdere kinderhersentumoren onderzoekt. Dit was mogelijk dankzij de centrale biobank van het Máxima, waar tumormonsters van kinderen die in het Máxima worden behandeld, worden opgeslagen. Ik kijk ernaar uit om de rol van complexe structurele varianten verder te onderzoeken in de volgende stap van mijn carrière.’

UtrechtInc is erkend in de Financial Times-ranking “Europe’s Leading Startup Hubs 2026.”
Hoewel UtrechtInc trots is op deze erkenning, zijn de echte sterren van dit verhaal de ondernemers, onderzoekers en studenten die elke dag door de deuren van de incubator lopen.

Doe jij mee aan de Utrecht Marathon of ben je een fanatiek hardloper? Meld je aan voor het Hardloopsymposium op 19 maart
Op zondag 31 mei staat het Utrecht Science Park weer in het teken van de Utrecht Marathon. Duizenden lopers verschijnen dan aan de start om een geweldige prestatie neer te zetten, het lopen van een kwart, halve of hele marathon! Om je optimaal voor te bereiden organiseert Stichting Utrecht Science Park, in samenwerking met partners Universiteit Utrecht, UMC Utrecht, Hogeschool Utrecht en Sportcentrum Olympos, een hardloopsymposium waar je geïnformeerd en geïnspireerd wordt om het beste uit je loopprestatie te halen.

Inschrijving geopend voor de validatieprogramma’s van UtrechtInc
Heb je je ooit afgevraagd wat er nodig is om onderzoek of een idee om te zetten in een startup? De validatieprogramma’s van UtrechtInc bieden een eerste stap. De inschrijving is nu geopend.

Utrecht Science Park-onderzoekers ontvangen prestigieuze Cancer Grand Challenge beurzen
Diverse onderzoeksgroepen met daarin onderzoekers van onder andere het UMC Utrecht, Prinses Máxima Centrum en Hubrecht Instituut zijn geselecteerd voor een prestigieuze Cancer Grand Challenge (CGC)-beurs. Cancer Grand Challenges werd in 2020 mede opgericht door Cancer Research UK en het National Cancer Institute in de Verenigde Staten. Het initiatief ondersteunt internationale, multidisciplinaire onderzoeksteams die zich richten op grote uitdagingen binnen het kankeronderzoek.