Grote veranderingen in DNA spelen een rol bij kinderkanker

Grote DNA-herschikkingen komen voor bij verschillende vormen van kinderkanker, blijkt uit een nieuwe studie. Wetenschappers in de Kemmeren-groep in het Prinses Máxima Centrum denken dat deze structurele veranderingen een belangrijke rol spelen in hoe kanker ontstaat bij kinderen.
De onderzoekers verwachten dat hun bevindingen kunnen helpen om kinderen met sneller groeiende vormen van de ziekte te identificeren en uiteindelijk te leiden tot effectievere behandelingen voor kinderen met kanker. Jayne Hehir-Kwa, associate group leader in de Kemmeren-groep: ‘Er is nog veel onderzoek nodig om onze bevindingen naar de kliniek te vertalen, maar het is geweldig om dit nieuwe onderzoeksgebied in kinderkanker open te breken.’
Complexe fouten in DNA
Grote structurele fouten in het DNA zijn kenmerkend voor veel vormen van kinderkanker. Bijvoorbeeld wanneer twee genen samensmelten, delen van de DNA-code worden door elkaar gegooid of meerdere keren foutief worden herhaald. Deze zogeheten structurele varianten kunnen helpen bij het stellen van een precieze diagnose. Ook kunnen ze inzicht geven in de prognose van een kind, waarbij complexere structurele varianten vaak wijzen op een ernstigere vorm van kanker. Tot nu toe waren slechts enkele van deze fouten bekend, en dan alleen bij een beperkt aantal vormen van kinderkanker.
Verrassende rol
Onderzoekers in de Kemmeren-groep in het Prinses Máxima Centrum analyseerden het complete DNA van 120 tumoren van kinderen met vijf verschillende vormen van kanker, waaronder neuroblastoom en Wilms-tumor. Ze gebruikten tumorweefsel uit de Biobank van het Máxima, waar weefsel van kinderen die in het Máxima worden behandeld wordt opgeslagen voor onderzoek. Met een techniek genaamd whole genome sequencing ontdekten ze dat bijna de helft van de tumoren complexe veranderingen in het DNA bevatte. Hun onderzoek werd recent gepubliceerd in het tijdschrift Cell Genomics.
‘Ik was verrast dat structurele veranderingen in het DNA zo’n grote rol spelen’, zegt Hehir-Kwa. ‘Dit suggereert dat deze complexe veranderingen in het genoom belangrijk zijn bij het ontstaan van tumoren bij kinderen.’
In 42 van de 56 tumoren met een complexe structurele fout, trof de fout een gen dat bekend staat als drijvende kracht achter die specifieke vorm van kanker. Kinderen met tumoren waarin zulke complexe fouten in driver genen voorkwamen, hadden twee keer zoveel kans om aan hun ziekte te overlijden of een terugkeer of groei van de kanker te ervaren na behandeling. Dit onderstreept het idee van de onderzoekers dat complexe genomische varianten een belangrijke aanwijzing kunnen zijn voor de prognose van kinderen met een solide tumor.
Veelbelovend nieuw onderzoeksgebied
Hehir-Kwa: ‘We willen samenwerken met onze klinische collega’s in het Máxima om gegevens over behandeling en uitkomsten te analyseren bij kinderen met tumoren die complexe structurele varianten bevatten. Dit kan in de toekomst leiden tot nieuwe diagnostische hulpmiddelen en manieren om kinderen met een hoogrisico-vorm van kanker te identificeren. We denken ook dat complexe structurele varianten waardevolle nieuwe doelwitten kunnen zijn voor precisiegeneeskunde. Er is nog veel onderzoek nodig om onze bevindingen naar de kliniek te vertalen, maar het is geweldig om dit nieuwe onderzoeksgebied binnen kinderkanker open te breken.’
Ianthe van Belzen werkte aan het onderzoek als onderdeel van haar promotieonderzoek in de Kemmeren-groep. Ze werkt nu als postdoctoraal onderzoeker bij het European Bioinformatics Institute in het Verenigd Koninkrijk. Ze zegt: ‘Onze studie is de eerste die complexe structurele varianten in het genoom van meerdere kinderhersentumoren onderzoekt. Dit was mogelijk dankzij de centrale biobank van het Máxima, waar tumormonsters van kinderen die in het Máxima worden behandeld, worden opgeslagen. Ik kijk ernaar uit om de rol van complexe structurele varianten verder te onderzoeken in de volgende stap van mijn carrière.’

Interview: Thomas Hoogeboom over de toekomst van Mobility & Health
Hoe zorgen we ervoor dat mensen gezond en actief kunnen blijven bewegen? En wat is daarvoor nodig vanuit onderzoek, zorg, beleid en de samenleving? Professor Thomas Hoogeboom, hoogleraar Fysiotherapiewetenschappen en initiatiefnemer van het nieuwe Societal Impact Platform Utrecht Mobility & Health, ziet volop kansen voor samenwerking. Tijdens Utrecht Science Week wordt het platform officieel gelanceerd.

Interview met UtrechtInc: zo helpt de startupincubator ondernemers op weg
Van een goed idee naar een startup: dat gaat niet vanzelf. UtrechtInc ondersteunt studenten, onderzoekers en ondernemers uit de regio Utrecht bij de eerste stappen van hun startup. Met validatieprogramma’s, persoonlijke begeleiding en een netwerk van experts en investeerders helpt de incubator beginnende ondernemers om hun ideeën verder te ontwikkelen.

Het nieuwe sportseizoen bij Olympos is begonnen
De vakantie is voorbij en het sportseizoen is weer begonnen! Met volle agenda’s en strakke deadlines is het verleidelijk om maar door te werken. Voor je het weet, zit je uren achter je scherm of in het lab zonder echt pauze te nemen. Juist als het druk is, kan bewegen helpen om even te ontspannen, nieuwe energie en inspiratie op te doen.

Opening Utrecht Science Week met keynote door Juliette Legler over de verborgen invloed van milieuchemicaliën
Op vrijdag 25 september barst het jaarlijkse wetenschapsfestival ‘Utrecht Science Week’ weer los op het Utrecht Science Park. We zijn verheugd aan te kondigen dat dit jaar Prof. dr. ir. Juliette Legler de Utrecht Science Lezing zal verzorgen. Juliette Legler is hoogleraar Toxicologie aan de Universiteit Utrecht bij Diergeneeskunde en geeft leiding aan de ‘One Health Toxicology’ groep van het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS).