Grote veranderingen in DNA spelen een rol bij kinderkanker

Grote DNA-herschikkingen komen voor bij verschillende vormen van kinderkanker, blijkt uit een nieuwe studie. Wetenschappers in de Kemmeren-groep in het Prinses Máxima Centrum denken dat deze structurele veranderingen een belangrijke rol spelen in hoe kanker ontstaat bij kinderen.
De onderzoekers verwachten dat hun bevindingen kunnen helpen om kinderen met sneller groeiende vormen van de ziekte te identificeren en uiteindelijk te leiden tot effectievere behandelingen voor kinderen met kanker. Jayne Hehir-Kwa, associate group leader in de Kemmeren-groep: ‘Er is nog veel onderzoek nodig om onze bevindingen naar de kliniek te vertalen, maar het is geweldig om dit nieuwe onderzoeksgebied in kinderkanker open te breken.’
Complexe fouten in DNA
Grote structurele fouten in het DNA zijn kenmerkend voor veel vormen van kinderkanker. Bijvoorbeeld wanneer twee genen samensmelten, delen van de DNA-code worden door elkaar gegooid of meerdere keren foutief worden herhaald. Deze zogeheten structurele varianten kunnen helpen bij het stellen van een precieze diagnose. Ook kunnen ze inzicht geven in de prognose van een kind, waarbij complexere structurele varianten vaak wijzen op een ernstigere vorm van kanker. Tot nu toe waren slechts enkele van deze fouten bekend, en dan alleen bij een beperkt aantal vormen van kinderkanker.
Verrassende rol
Onderzoekers in de Kemmeren-groep in het Prinses Máxima Centrum analyseerden het complete DNA van 120 tumoren van kinderen met vijf verschillende vormen van kanker, waaronder neuroblastoom en Wilms-tumor. Ze gebruikten tumorweefsel uit de Biobank van het Máxima, waar weefsel van kinderen die in het Máxima worden behandeld wordt opgeslagen voor onderzoek. Met een techniek genaamd whole genome sequencing ontdekten ze dat bijna de helft van de tumoren complexe veranderingen in het DNA bevatte. Hun onderzoek werd recent gepubliceerd in het tijdschrift Cell Genomics.
‘Ik was verrast dat structurele veranderingen in het DNA zo’n grote rol spelen’, zegt Hehir-Kwa. ‘Dit suggereert dat deze complexe veranderingen in het genoom belangrijk zijn bij het ontstaan van tumoren bij kinderen.’
In 42 van de 56 tumoren met een complexe structurele fout, trof de fout een gen dat bekend staat als drijvende kracht achter die specifieke vorm van kanker. Kinderen met tumoren waarin zulke complexe fouten in driver genen voorkwamen, hadden twee keer zoveel kans om aan hun ziekte te overlijden of een terugkeer of groei van de kanker te ervaren na behandeling. Dit onderstreept het idee van de onderzoekers dat complexe genomische varianten een belangrijke aanwijzing kunnen zijn voor de prognose van kinderen met een solide tumor.
Veelbelovend nieuw onderzoeksgebied
Hehir-Kwa: ‘We willen samenwerken met onze klinische collega’s in het Máxima om gegevens over behandeling en uitkomsten te analyseren bij kinderen met tumoren die complexe structurele varianten bevatten. Dit kan in de toekomst leiden tot nieuwe diagnostische hulpmiddelen en manieren om kinderen met een hoogrisico-vorm van kanker te identificeren. We denken ook dat complexe structurele varianten waardevolle nieuwe doelwitten kunnen zijn voor precisiegeneeskunde. Er is nog veel onderzoek nodig om onze bevindingen naar de kliniek te vertalen, maar het is geweldig om dit nieuwe onderzoeksgebied binnen kinderkanker open te breken.’
Ianthe van Belzen werkte aan het onderzoek als onderdeel van haar promotieonderzoek in de Kemmeren-groep. Ze werkt nu als postdoctoraal onderzoeker bij het European Bioinformatics Institute in het Verenigd Koninkrijk. Ze zegt: ‘Onze studie is de eerste die complexe structurele varianten in het genoom van meerdere kinderhersentumoren onderzoekt. Dit was mogelijk dankzij de centrale biobank van het Máxima, waar tumormonsters van kinderen die in het Máxima worden behandeld, worden opgeslagen. Ik kijk ernaar uit om de rol van complexe structurele varianten verder te onderzoeken in de volgende stap van mijn carrière.’

Ontwerp en start bouw nieuwe kassen Botanische Tuinen bekend
Het ontwerp voor het nieuwe kassencomplex van de Botanische Tuinen is definitief, de bouwpartners zijn geselecteerd en de voorbereidingen voor de bouw starten in november 2026. Daarmee komt de realisatie van het nieuwe complex een stap dichterbij. De bouw staat gepland voor het voorjaar van 2027.

Topambtenaren ministeries EZK en VWS bezoeken Utrecht Science Park voor kennisuitwisseling rondom betere preventie, zorg en verdienvermogen
Hoe zorgen we dat innovaties patiënten nog beter en sneller bereiken en tegelijkertijd bijdragen aan toekomstig Nederlands verdienvermogen? Die vraag stond vrijdag 30 oktober jl. centraal tijdens een bezoek van topambtenaren van Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan het Utrecht Science Park.

2,5 hectare nieuwe natuur in het Utrecht Science Park opgeleverd
In een gebied waar onderwijs, zorg, wonen en onderzoek om ruimte concurreren, is 2,5 hectare – oftewel zeven voetbalvelden – nieuwe natuur aangelegd. Een 1,6 kilometer lange ‘groene loper’ verbindt het Utrecht Science Park met de omliggende natuurgebieden, versterkt de biodiversiteit en maakt het gebied aantrekkelijker voor planten en dieren.

Koning bezoekt grootschalige oefening Calamiteitenhospitaal op Utrecht Science Park: samen voorbereid op grootschalige calamiteiten
Op zaterdag 31 oktober vond een grootschalige oefening plaats bij het Calamiteitenhospitaal op het Utrecht Science Park. Tijdens de oefening “Dubbelspoor” moest het Calamiteitenhospitaal vrijwel gelijktijdig reageren op twee grote incidenten. In Amersfoort arriveerde een gewondentrein met dertig Nederlandse militairen. Vrijwel gelijktijdig rijdt tijdens een Halloweenfeest een touringcar in op een menigte. Ook Zijne Majesteit de Koning bracht vanwege het 35-jarige bestaan van het Calamiteitenhospitaal een bezoek aan beide locaties.