Wereldwijd meer hersentumoronderzoek mogelijk
Onderzoekers wereldwijd hebben toegang tot de werkwijze om organoïden van foetaal weefsel in het lab te kweken, welke is ontwikkeld in het Prinses Máxima Centrum. De organoïden kunnen gebruikt worden om elk type hersentumor in het laboratorium te modelleren. Hierdoor kunnen onderzoekers nieuwe onderzoeksmodellen maken om vele, vaak zeldzame hersentumorsubtypes te bestuderen. De onderzoekers hopen zo onderzoek naar het ontstaan en de behandeling van hersentumoren bij kinderen te versnellen.
Wetenschappers gebruiken verschillende modellen om de biologie van gezond weefsel en ziekten in het laboratorium te onderzoeken. Bijvoorbeeld cellijnen, proefdieren en sinds een aantal jaar ook 3D-mini-organen (organoïden). Organoïden hebben bepaalde kenmerken en zijn zo complex, dat wetenschappers de functies van een orgaan in het laboratorium nauwkeurig kunnen nabootsen. Ze worden dan ook onder andere gebruikt om te onderzoeken hoe een hersentumor ontstaat, de gevoeligheid voor medicijnen te testen en aanknopingspunten voor nieuwe medicijnen te vinden.
Onderzoekgroepsleiders dr. Benedetta Artegiani, prof. dr. Hans Clevers en dr. Delilah Hendriks deelden vorig jaar de revolutionaire ontwikkeling dat het mogelijk is 3D-mini-organen uit menselijk foetaal hersenweefsel in het laboratorium te kweken. Vandaag delen Artegiani, Hendriks en hun collega’s, in Nature Protocols de werkwijze om hersenorganoïden, genaamd FeBo’s, te kweken en vervolgens aan te passen naar een specifiek type hersentumor.
DNA-verandering
Er zijn heel veel verschillende soorten hersentumoren bij kinderen, veel meer dan bij volwassenen. Al deze soorten zijn zeldzaam en er is dan ook weinig tumorweefsel om voor onderzoek te gebruiken. In het vandaag gepubliceerde protocol delen de onderzoekers hoe met behulp van de CRISPR/Cas9 -technologie het DNA van de start-organoïde aangepast kan worden. Zo kan, als het DNA-profiel van het tumor-type bekend is, vanuit deze FeBO een organoïde van een bepaald type hersenkanker gekweekt worden.
Anna Pagliaro is promovendus in de Artegiani & Hendriks-groep en één van de drie eerste auteurs van de studie: ‘Het unieke aan dit ontwikkelde model is dat we de tumorcel in de gezonde omgeving kunnen onderzoeken. Deze realistische omgeving maakt het mogelijk om bijvoorbeeld versnelde celgroei en de verspreiding van tumorcellen in het gezonde weefsel en het daarbij behorende gedrag te onderzoeken.’
Met de aangepaste organoïden kan ook de gevoeligheid voor verschillende medicijnen worden getest. Francesco Andreatta, promovendus en co-eerste auteur: ‘Door de organoïden bloot te stellen aan verschillende medicijnen en de levensvatbaarheid van de cellen te onderzoeken, kunnen we bepalen welke medicijnen mogelijke aanknopingspunten voor een behandeling zijn.’ ‘Ook kunnen we kijken of bepaalde medicijnen het gedrag van de organoïden veranderen. Bijvoorbeeld snelheid van de groei of verandering in de ordening van de cellen,’ vult promovendus en co-eerste auteur Roxy Finger aan.
Aanvullend zullen de organoïden ook belangrijke informatie over het ontstaan van kanker in de hersenen opleveren. En op moleculair niveau kunnen ze inzicht bieden in de verandering van een gezonde cel naar een kankercel. Bovenal hopen Artegiani en Hendriks door de kweekprotocollen met de wetenschappelijke wereld te delen, andere onderzoekers te helpen hun onderzoek naar nieuwe behandelingen en het ontstaan van kanker in de hersenen te versnellen.
Deze publicatie is mede mogelijk gemaakt door Oncode Accelerator. Het Oncode Accelerator Project wordt gefinancierd door het Nationaal Groeifonds (NGF).
‘USP WorkWalks’ doorbreekt zitpatroon en krijgt met BeweegAward nu ook nationale erkenning
Nederlanders zitten gemiddeld negen uur per dag en zijn daarmee ‘Europees Kampioen zitten’, wat schadelijk is voor gezondheid en prestaties. USP WorkWalks, een inspirerend initiatief van Hogeschool Utrecht in samenwerking met Universiteit Utrecht, gemeente Utrecht en Stichting Utrecht Science Park, doorbreekt dit patroon. Het initiatief heeft nu ook nationale erkenning gekregen. Uit handen van staatssecretaris Judith Tielen (VWS) ontvingen de initiatiefnemers vrijdag 16 januari de BeweegAward 2025. Bij de uitreiking waren naast diverse bestuurders en gasten ook wethouder Eva Oosters en artieste en ambassadeur Beweegalliantie Antje Monteiro aanwezig.
Het Coïmbrapad gaat veranderen. En je kunt stemmen op het ontwerp
Het Coïmbrapad, ofwel het pleintje tussen Spar en Universiteitsbieb, gaat er anders uitzien dit voorjaar. Iedereen mag stemmen op een van de twee ontwerpen die er nu liggen. Een van de initiatiefnemers, Rania Shehata, vertelt waarom dat nodig is.
Werkzaamheden aan trambaan Padualaan in Utrecht Science Park
Om het openbaar vervoer toekomstbestendig te maken, werkt Strukton in opdracht van provincie Utrecht aan de trambaan op de Padualaan in het Utrecht Science Park. Medio januari starten de werkzaamheden aan het spoor, ter hoogte van de Weg tot de Wetenschap, net voorbij de tramhalte.
Rapport Wennink: Life Sciences en biotechnologie belangrijke groeimotoren voor het verdienvermogen van Nederland
De Nederlandse Life Sciences- en biotechnologiesector kan een veel grotere bijdrage leveren aan het verdienvermogen van Nederland. Dat blijkt uit een nieuwe groeistrategie die vandaag is gepresenteerd als onderdeel van het adviesrapport van Peter Wennink. In het rapport van Peter Wennink wordt ook het Utrecht Science Park als één van de belangrijke innovatielocaties en bronnen van vooruitgang en groei genoemd.