Vilnius-Utrecht Center geopend: nieuwe hub voor geavanceerde ziektemodellering

Een nieuw internationaal onderzoekscentrum heeft officieel zijn deuren geopend: het Vilnius-Utrecht Center for Advanced Disease Modeling. Het initiatief verenigt de Vilnius University in Litouwen (in nauwe samenwerking met het universitair medisch centrum Santaros Klinikos in Vilnius), UMC Utrecht en de Universiteit Utrecht. Het doel is samen een internationaal concurrerende omgeving te bouwen die onderzoek, diagnostische innovatie en gepersonaliseerde geneeskunde versnelt.
De moderne geneeskunde staat voor steeds complexere uitdagingen: van kanker en neurodegeneratieve ziekten tot immuunstoornissen, cardiovasculaire gezondheid en zeldzame aandoeningen. Het aanpakken hiervan vereist samenwerking over grenzen, disciplines en technologieën heen.
Het nieuwe Vilnius-Utrecht Center for Advanced Disease Modeling (CADM) bundelt de sterktes van twee toonaangevende biomedische ecosystemen: de ultramoderne infrastructuur van het Medical Science Center van Vilnius University en de internationaal erkende expertise op het gebied van life sciences aan UMC Utrecht en de Universiteit Utrecht.
“Dit centrum is ontworpen als een katalysator voor nieuwe ideeën”, zegt prof. dr. Roos Masereeuw, vicedecaan onderzoek aan de Faculteit Bètawetenschappen van de Universiteit Utrecht. “Door geavanceerde technologieën te combineren met een open, samenwerkingsgerichte cultuur, willen we onderzoekers grenzen laten verleggen en wetenschappelijke inzichten omzetten in concrete voordelen voor patiënten en de samenleving.”
Ambitie en impact
Het centrum wil uitgroeien tot een toonaangevende samenwerking rondom klinisch relevante ziektemodellering, gebaseerd op wetenschappelijke excellentie en innovatie. Het centrum zal geavanceerde in vitro-, ex vivo- en in silico-technologieën integreren. Voorbeelden daarvan zijn organoïdenonderzoek, stamceltechnologieën, spatial en single-cell omics, 3D-bioprinting en AI-analyses. Samen vormt dit een aanpak tot een naadloze translationele pijplijn die experimentele modellen koppelt aan klinische toepassing.
“We creëren een omgeving waarin ambitieuze wetenschappers kunnen floreren,” zegt prof. dr. Paul Coffer, Vice-Dean bij Utrecht Life Sciences. “Als je gewaagde onderzoeksideeën hebt, dan is dit jouw kans om die waar te maken.”
Kansen voor onderzoekers
Het centrum werft momenteel onderzoeksleiders om onafhankelijke onderzoeksgroepen op te zetten binnen deze internationale hub. Eenmaal aangenomen, ontvangen ze een startpakket om hun team op te bouwen, toegang tot moderne faciliteiten in Vilnius en Utrecht, ondersteuning bij verhuizing naar Vilnius, kansen voor gezamenlijke projecten, lab-bezoeken naar Utrecht en co-supervisie.
Strategische positionering
Door de Baltische regio en Nederland te verbinden, neemt het centrum een unieke positie in op het snijvlak van fundamentele levenswetenschappen, klinisch onderzoek en computationele innovatie. Het geïntegreerde ecosysteem (van biobanken en klinische datasets tot beeldvorming platforms en digitale pathologie) biedt onderzoekers de tools en netwerken om impactvol translationeel onderzoek te op te zetten.
De werving van vier internationale Principal Investigators zal de wetenschappelijke capaciteit van het centrum verankeren en het centrum positioneren als een broedplaats voor wetenschappelijk talent. Het centrum zal een brug te slaan tussen onderzoek en innovatie enerzijds en de klinische implementatie anderzijds, in een uitgebreid grensoverschrijdend wetenschappelijk ecosysteem.

Living Lab in de Spotlight: Utrecht Science Park
Utrecht Science Park kent verschillende living labs op het gebied van energie en circulariteit. Denk hierbij aan Lumifield waar onderzoek wordt gedaan naar het opwekken en bewaren van zonne-energie of de biovergister, waar organisch afval ingezet wordt als energiebron. Los van elkaar zijn dit al veelbelovende initiatieven. Met elkaar verbonden kunnen ze iets groters worden: een werkend, onderwijzend model van een circulaire campus. Dat is de ambitie achter Refinery of the Future, geleid door Prof. Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht), dat twee nieuwe stukjes aan de puzzel toevoegt: het omzetten van afgevangen CO2 in hernieuwbaar gas en van plastic afval in chemische bouwstenen

Van studentenidee tijdens challenge naar ReGreen Hut op Dutch Design Week
Op het Utrecht Science Park kan op warme zomerdagen de temperatuur flink oplopen, terwijl studenten juist behoefte hebben aan plekken om buiten te studeren, te ontspannen en verkoeling te zoeken. Tegelijkertijd is het planten van bomen niet altijd eenvoudig: onder de grond ligt een dicht netwerk van kabels en leidingen. Hoe creëer je dan toch schaduw, rust en groen?

Utrecht Science Week van start: maatschappelijke én economische impact van Utrecht Science Park in de spotlight
Van vrijdag 25 september tot en met zondag 4 oktober vindt de zesde editie van de Utrecht Science Week plaats. Het Utrecht Science Park opent dan zijn deuren voor een breed publiek en laat zien hoe onderzoek, innovatie en samenwerking leiden tot concrete maatschappelijke én economische impact. Tegelijkertijd onderstreept de week het belang van blijvende investeringen in kennis en innovatie.

Terugblik Utrecht Science Week: onderzoek, onderwijs en ondernemerschap in de spotlight
De Utrecht Science Week 2026 is ten einde. Ruim een week lang konden bezoekers genieten van workshops, lezingen, groepsgesprekken en rondleidingen over wetenschap en innovatie op het Utrecht Science Park. Met ruim dertig programmaonderdelen op meer dan 25 locaties was er volop gelegenheid om wetenschap van dichtbij te beleven. We kijken terug op een fantastische week, waarin nogmaals duidelijk is geworden hoe essentieel samenwerking en de combinatie van onderzoek, onderwijs en ondernemerschap zijn, om de maatschappelijke uitdagingen van deze tijd op te kunnen lossen.