UU-onderzoekers dragen bij aan Global Tipping Points Report

Datum:
Global Tipping Points Report 2025

Wetenschappers van het Instituut voor Marien en Atmosferisch onderzoek Utrecht onderzochten de Atlantische oceaancirculatie en tonen aan dat een plotselinge verzwakking grote gevolgen kan hebben voor het wereldklimaat.

De wereld heeft het eerste klimaatkantelpunt bereikt, zo concludeert het nieuwe Global Tipping Points Report dat op maandag 13 oktober is gepubliceerd. Warmwaterkoraalriffen, cruciale ecosystemen voor bijna een miljard mensen en een kwart van al het zeeleven, zijn onomkeerbaar aan het verdwijnen. Het rapport waarschuwt dat ook andere klimaatsystemen, zoals ijskappen, regenwouden en oceaancirculaties, gevaarlijk dicht bij hun kantelpunt komen.

Onderzoekers van het Instituut voor Marien en Atmosferisch onderzoek Utrecht (IMAU) speelden een belangrijke rol in de casestudy naar de Atlantische Meridionale Omwentelingscirculatie (AMOC) en de Subpolaire Gyre (SPG), systemen die sterk bepalen hoe warmte over de aarde wordt verdeeld.

“Een plotselinge verzwakking of instorting van de AMOC zou grote gevolgen hebben voor het klimaat in Noordwest-Europa, maar ook voor weerpatronen, zeespiegel en ecosystemen wereldwijd,” zegt Henk Dijkstra, hoofdonderzoeker van de casestudy. Hij leidde het internationale team dat de risico’s, gevolgen en onzekerheden rond een mogelijke omslag in deze oceaancirculatie in kaart bracht. Zijn groep ontwikkelde ook een online dashboard (amocscenarios.org) met scenario’s voor de klimaateffecten van een AMOC-kanteling.

Binnen datzelfde onderzoek keek René van Westen naar vroege waarschuwingssignalen die kunnen wijzen op een naderend kantelpunt, en onderzocht Amber Boot de mogelijke gevolgen van een omslag voor ecosystemen op land en in zee. Claudia Wieners leverde een bijdrage aan het hoofdstuk over het voorkomen van kantelpunten, waarin zij de rol van Solar Radiation Modification in kaart bracht. Dat zijn technieken een klein deel van het zonlicht te weerkaatsen en zo de aarde af te koelen. Anna von der Heydt en Sacha Sinet werkten mee aan een update over de interacties tussen verschillende klimaatsystemen. Daaruit blijkt dat de meeste van die onderlinge verbanden elkaar versterken en dus destabiliserend werken.

Het Global Tipping Points Report wordt op de klimaattop COP30 in Brazilië gepresenteerd, die plaatsvindt van 10 tot 21 november.

Talkshow “De Nieuwe Utrechtse Arts” tijdens de Utrecht Science Week: hoe ziet de arts van de toekomst eruit?

Hoe ziet de arts van de toekomst eruit? Veranderende inzichten in de zorg, technologische ontwikkelingen zoals AI en nieuwe verwachtingen van patiënten vragen om een vernieuwde geneeskundeopleiding. Daarom vernieuwt het UMC Utrecht het geneeskundecurriculum onder de naam De Nieuwe Utrechtse Arts.

Olympisch kampioen Maarten van der Weijden zwemt nog één keer, nu voor het Máxima

Maarten van der Weijden trekt nog één keer zijn zwempak aan voor kankeronderzoek. Van 17 tot en met 22 augustus zwemt hij maar liefst 270 kilometer langs 22 steden, met het Prinses Máxima Centrum als eindbestemming. Met deze bijzondere tocht haalt hij via zijn stichting geld op voor vooruitstrevend onderzoek naar de directe en late gevolgen van kinderkanker.

Nieuwe uitrit voor bouwverkeer in het Utrecht Science Park

Er vinden verschillende bouwactiviteiten plaats in het noordwestcluster van het Utrecht Science Park. Dit is het gebied waar onder andere het Minnaertgebouw en Buys Ballotgebouw liggen. Om het bouwverkeer veiliger en efficiënter door het gebied te leiden, wordt een nieuwe uitrit aangelegd vanaf de Sorbonnelaan naar de Leuvenlaan.

Opening Utrecht Science Week met keynote door Juliette Legler over de verborgen invloed van milieuchemicaliën

Op vrijdag 25 september barst het jaarlijkse wetenschapsfestival ‘Utrecht Science Week’ weer los op het Utrecht Science Park. We zijn verheugd aan te kondigen dat dit jaar Prof. dr. ir. Juliette Legler de Utrecht Science Lezing zal verzorgen. Juliette Legler is hoogleraar Toxicologie aan de Universiteit Utrecht bij Diergeneeskunde en geeft leiding aan de ‘One Health Toxicology’ groep van het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS).