UU-onderzoekers dragen bij aan Global Tipping Points Report
Wetenschappers van het Instituut voor Marien en Atmosferisch onderzoek Utrecht onderzochten de Atlantische oceaancirculatie en tonen aan dat een plotselinge verzwakking grote gevolgen kan hebben voor het wereldklimaat.
De wereld heeft het eerste klimaatkantelpunt bereikt, zo concludeert het nieuwe Global Tipping Points Report dat op maandag 13 oktober is gepubliceerd. Warmwaterkoraalriffen, cruciale ecosystemen voor bijna een miljard mensen en een kwart van al het zeeleven, zijn onomkeerbaar aan het verdwijnen. Het rapport waarschuwt dat ook andere klimaatsystemen, zoals ijskappen, regenwouden en oceaancirculaties, gevaarlijk dicht bij hun kantelpunt komen.
Onderzoekers van het Instituut voor Marien en Atmosferisch onderzoek Utrecht (IMAU) speelden een belangrijke rol in de casestudy naar de Atlantische Meridionale Omwentelingscirculatie (AMOC) en de Subpolaire Gyre (SPG), systemen die sterk bepalen hoe warmte over de aarde wordt verdeeld.
“Een plotselinge verzwakking of instorting van de AMOC zou grote gevolgen hebben voor het klimaat in Noordwest-Europa, maar ook voor weerpatronen, zeespiegel en ecosystemen wereldwijd,” zegt Henk Dijkstra, hoofdonderzoeker van de casestudy. Hij leidde het internationale team dat de risico’s, gevolgen en onzekerheden rond een mogelijke omslag in deze oceaancirculatie in kaart bracht. Zijn groep ontwikkelde ook een online dashboard (amocscenarios.org) met scenario’s voor de klimaateffecten van een AMOC-kanteling.
Binnen datzelfde onderzoek keek René van Westen naar vroege waarschuwingssignalen die kunnen wijzen op een naderend kantelpunt, en onderzocht Amber Boot de mogelijke gevolgen van een omslag voor ecosystemen op land en in zee. Claudia Wieners leverde een bijdrage aan het hoofdstuk over het voorkomen van kantelpunten, waarin zij de rol van Solar Radiation Modification in kaart bracht. Dat zijn technieken een klein deel van het zonlicht te weerkaatsen en zo de aarde af te koelen. Anna von der Heydt en Sacha Sinet werkten mee aan een update over de interacties tussen verschillende klimaatsystemen. Daaruit blijkt dat de meeste van die onderlinge verbanden elkaar versterken en dus destabiliserend werken.
Het Global Tipping Points Report wordt op de klimaattop COP30 in Brazilië gepresenteerd, die plaatsvindt van 10 tot 21 november.
Living Lab in de Spotlight: Utrecht Science Park
Utrecht Science Park kent verschillende living labs op het gebied van energie en circulariteit. Denk hierbij aan Lumifield waar onderzoek wordt gedaan naar het opwekken en bewaren van zonne-energie of de biovergister, waar organisch afval ingezet wordt als energiebron. Los van elkaar zijn dit al veelbelovende initiatieven. Met elkaar verbonden kunnen ze iets groters worden: een werkend, onderwijzend model van een circulaire campus. Dat is de ambitie achter Refinery of the Future, geleid door Prof. Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht), dat twee nieuwe stukjes aan de puzzel toevoegt: het omzetten van afgevangen CO2 in hernieuwbaar gas en van plastic afval in chemische bouwstenen
Van studentenidee tijdens challenge naar ReGreen Hut op Dutch Design Week
Op het Utrecht Science Park kan op warme zomerdagen de temperatuur flink oplopen, terwijl studenten juist behoefte hebben aan plekken om buiten te studeren, te ontspannen en verkoeling te zoeken. Tegelijkertijd is het planten van bomen niet altijd eenvoudig: onder de grond ligt een dicht netwerk van kabels en leidingen. Hoe creëer je dan toch schaduw, rust en groen?
Utrecht Science Week van start: maatschappelijke én economische impact van Utrecht Science Park in de spotlight
Van vrijdag 25 september tot en met zondag 4 oktober vindt de zesde editie van de Utrecht Science Week plaats. Het Utrecht Science Park opent dan zijn deuren voor een breed publiek en laat zien hoe onderzoek, innovatie en samenwerking leiden tot concrete maatschappelijke én economische impact. Tegelijkertijd onderstreept de week het belang van blijvende investeringen in kennis en innovatie.
Terugblik Utrecht Science Week: onderzoek, onderwijs en ondernemerschap in de spotlight
De Utrecht Science Week 2026 is ten einde. Ruim een week lang konden bezoekers genieten van workshops, lezingen, groepsgesprekken en rondleidingen over wetenschap en innovatie op het Utrecht Science Park. Met ruim dertig programmaonderdelen op meer dan 25 locaties was er volop gelegenheid om wetenschap van dichtbij te beleven. We kijken terug op een fantastische week, waarin nogmaals duidelijk is geworden hoe essentieel samenwerking en de combinatie van onderzoek, onderwijs en ondernemerschap zijn, om de maatschappelijke uitdagingen van deze tijd op te kunnen lossen.