Universiteit Utrecht gebruikt biomeiler om warmte en compost te winnen bij onderwijsboerderij de Tolakker
Toen Lasse Lamet, bachelorstudent Global Sustainability Science, voor een studieproject een boerderij in Duitsland bezocht, zag hij daar een biomeiler staan: een grote ronde tank waarin compost wordt gemaakt. Een verbeterde versie in het Utrecht Science Park bouwen, dat leek Lasse een leuke en vooral praktische uitdaging. Hij mobiliseerde medewerkers en studenten om het project te realiseren. Afgelopen week werd de biomeiler geplaatst bij onderwijsboerderij de Tolakker van de faculteit Diergeneeskunde.
De biomeiler bij de Tolakker zie je niet snel over het hoofd: de tank heeft een doorsnee van 6 meter en is 3 meter hoog. Wat een biomeiler bijzonder maakt, is dat het composteerproces bruikbare warmte oplevert. In de biomeiler liggen buizen waar water doorheen loopt. Het water in die buizen vangt de warmte op die vrijkomt tijdens het composteerproces. Die warmte wordt vervolgens gebruikt door de Tolakker. De verwachting is dat er per jaar zo’n 100 megawatt warmte vrijkomt. Dat staat gelijk aan het jaarlijks verbruik van vier huishoudens.
De biomeiler is gevuld met houtsnippers en tweehonderd kubieke meter organisch afval. Na twee jaar levert dat compost van hoge kwaliteit op. Lasse: “Het composteerproces in de biomeiler krijgt alle tijd. Doordat we de omstandigheden kunnen reguleren, zit er in deze compost straks twee keer zoveel organische stof als in normale compost. Organische stof voedt het leven in de grond en houdt water beter vast.”
Puzzel
Om het project te realiseren, moest er veel geregeld worden. Denk aan financiering, vergunningen en natuurlijk een locatie. Lasse: “We hebben wel tien locaties bekeken, maar er was telkens een reden waarom het daar toch niet kon. Bestemmingsplannen, kabels en leidingen: het was een soort puzzel, er doken telkens nieuwe problemen op.”
Om het proces te versnellen, schakelde Lasse de hulp in van het Centre for Living Labs. Samen nodigden ze alle betrokken partijen uit voor een bijeenkomst. Toen kwam het project in een stroomversnelling. Uiteindelijk kon de installatie bij de onderwijsboerderij van de faculteit Diergeneeskunde, de Tolakker, worden opgebouwd. Onderwijscoördinator en docent IJmert de Vries: “We zijn binnen de Tolakker altijd op zoek naar mogelijkheden om onze bedrijfsprocessen nog verder te verbeteren en te verduurzamen. Denk aan de zonnepanelen op het dak van de stallen, hoe we biologische melk produceren en hoe we biodiversiteit samen met andere faculteiten en studenten proberen te vergroten. Zo komen onderwijs en onderzoek binnen de Tolakker op een mooie manier samen. Het project van Lasse sluit naadloos bij aan bij onze ambitie, om als onderwijsboerderij nog beter naar innovatiemogelijkheden voor een betere toekomst te kijken.”
Biomeiler 2.0
In samenwerking met Stichting Biomeiler zijn er twee verbeteringen aan de biomeiler doorgevoerd. De eerste verbetering is het toevoegen van een deksel. Door de deksel kan er extra warmte worden opgevangen. De tweede verbetering is actieve beluchting. Lasse: “Bacteriën zorgen ervoor dat organisch materiaal composteert. Zij hebben zuurstof nodig, maar de hoeveelheid zuurstof luistert nauw. Door actieve beluchting verloopt het composteerproces optimaal en is de warmte-opbrengst zo hoog mogelijk.” De komende twee jaar wordt door studenten gemeten of de verbeteringen effectief zijn.
Campus Sustainability Grant
De biomeiler is mede mogelijk gemaakt door financiering van de Campus Sustainability Grant. Heb je een idee voor een living lab om de duurzame ontwikkeling van de universiteit te bevorderen? En ben je op zoek naar financiering om je idee tot leven te brengen? De tweede ronde van de Campus Sustainability Grant is nu open. Aanvragen kunnen tot 31 januari 2025 worden ingediend. Meer informatie over de aanvraagprocedure vind je hier.
Living Lab in de Spotlight: Utrecht Science Park
Utrecht Science Park kent verschillende living labs op het gebied van energie en circulariteit. Denk hierbij aan Lumifield waar onderzoek wordt gedaan naar het opwekken en bewaren van zonne-energie of de biovergister, waar organisch afval ingezet wordt als energiebron. Los van elkaar zijn dit al veelbelovende initiatieven. Met elkaar verbonden kunnen ze iets groters worden: een werkend, onderwijzend model van een circulaire campus. Dat is de ambitie achter Refinery of the Future, geleid door Prof. Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht), dat twee nieuwe stukjes aan de puzzel toevoegt: het omzetten van afgevangen CO2 in hernieuwbaar gas en van plastic afval in chemische bouwstenen
Van studentenidee tijdens challenge naar ReGreen Hut op Dutch Design Week
Op het Utrecht Science Park kan op warme zomerdagen de temperatuur flink oplopen, terwijl studenten juist behoefte hebben aan plekken om buiten te studeren, te ontspannen en verkoeling te zoeken. Tegelijkertijd is het planten van bomen niet altijd eenvoudig: onder de grond ligt een dicht netwerk van kabels en leidingen. Hoe creëer je dan toch schaduw, rust en groen?
Utrecht Science Week van start: maatschappelijke én economische impact van Utrecht Science Park in de spotlight
Van vrijdag 25 september tot en met zondag 4 oktober vindt de zesde editie van de Utrecht Science Week plaats. Het Utrecht Science Park opent dan zijn deuren voor een breed publiek en laat zien hoe onderzoek, innovatie en samenwerking leiden tot concrete maatschappelijke én economische impact. Tegelijkertijd onderstreept de week het belang van blijvende investeringen in kennis en innovatie.
Terugblik Utrecht Science Week: onderzoek, onderwijs en ondernemerschap in de spotlight
De Utrecht Science Week 2026 is ten einde. Ruim een week lang konden bezoekers genieten van workshops, lezingen, groepsgesprekken en rondleidingen over wetenschap en innovatie op het Utrecht Science Park. Met ruim dertig programmaonderdelen op meer dan 25 locaties was er volop gelegenheid om wetenschap van dichtbij te beleven. We kijken terug op een fantastische week, waarin nogmaals duidelijk is geworden hoe essentieel samenwerking en de combinatie van onderzoek, onderwijs en ondernemerschap zijn, om de maatschappelijke uitdagingen van deze tijd op te kunnen lossen.