Onderzoek naar snellere schimmeldiagnose Prinses Máxima Centrum, WKZ, Westerdijk Instituut en UMC Utrecht

Onderzoekers van het Prinses Máxima Centrum, het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ), Westerdijk Instituut en UMC Utrecht hebben samen een eerste stap gezet naar een nieuwe DNA-test voor schimmelinfecties bij kinderen met leukemie of na een stamceltransplantatie. Die test zou in de toekomst kunnen zorgen voor een snellere en nauwkeurigere diagnose van deze belangrijke complicatie.
Elk jaar krijgen ongeveer 150 kinderen in Nederland de diagnose leukemie. Tijdens en na de intensieve behandeling is hun afweer verzwakt, waardoor ze extra kwetsbaar zijn voor infecties. Soms ontstaat koorts en helpt antibiotica niet. Dan is een schimmelinfectie een mogelijke oorzaak. Zo’n infectie is een ernstige complicatie die de behandeling kan vertragen of onderbreken.
Kinderoncoloog in opleiding en onderzoeker Laura Rotte van het Prinses Máxima Centrum ziet in haar werk de gevolgen hiervan: ‘Om te achterhalen of er een schimmel actief is, moeten kinderen nu vaak een longspoeling ondergaan onder narcose. Helaas lukt het niet altijd om in de vloeistof van de longspoeling precies te bepalen of en welke schimmel er zit.’
Schimmel-DNA als aanknopingspunt
In samenwerking met het UMC Utrecht onderzochten de onderzoekers of celvrij schimmel-DNA in het vocht verkregen uit de longspoeling én bloed kan worden gebruikt voor de diagnose. Onderzoeker Emmy Wesdorp, tijdens het onderzoek werkzaam in het Center for Molecular Medicine van UMC Utrecht en nu bio-informaticus in de Tytgat-groep van het Máxima, legt uit: ‘We gebruiken geavanceerde technieken om miljoenen DNA-fragmenten uit te lezen. Slechts een fractie daarvan is van schimmels. Het is alsof je in een volle papiercontainer met blauwe confetti tientallen witte snippertjes zoekt.’
De onderzoeksgroep van Oncode Institute onderzoeker prof. dr. Jeroen de Ridder aan het Center for Molecular Medicine ontwikkelde een werkwijze om celvrij schimmel-DNA in monsters op te sporen. Door dit DNA te vergelijken met grote databases konden de onderzoekers vaststellen of er sprake was van een schimmelinfectie, en zo ja, welke schimmel deze veroorzaakte. In een eerste testgroep van zeven kinderen, die verdacht werden van een schimmelinfectie, werd zowel in de vloeistof van de longspoeling als in het bloed Aspergillus fumigatus gevonden. Bij vijf van hen werd ook schimmel-DNA in het bloed aangetoond. Dit zou een veel minder belastende methode dan de gebruikelijke longspoeling voor kinderen kunnen zijn.
De onderzoekers publiceerden de resultaten in npj Genomic Medicine.
Toekomstige toepassing in de kliniek
Volgens prof. dr. Louis Bont, kinderarts-infectioloog in het WKZ en als clinical trialist verbonden aan de Tissing-groep in het Máxima, is de test veelbelovend: ‘We kunnen hiermee in de toekomst wellicht beter onderbouwd kiezen voor een gerichte schimmelbehandeling. Dat helpt om onnodige medicatie met bijbehorende bijwerkingen en schade aan organen te voorkomen. En dat verbetert weer de kwaliteit van leven van kinderen met kanker.’
De onderzoekers hopen de test in de toekomst verder uit te breiden naar andere soorten schimmels. ‘Ons doel is een diagnostische test die breed toepasbaar is én weinig belastend voor kinderen,’ zegt Rotte. Wesdorp vult aan: ‘We staan aan het begin, maar dit onderzoek laat zien dat het kan werken.’

24 organisaties bundelen krachten voor duurzame mobiliteit in Utrecht Oost
Utrecht Oost zette de stap naar een nieuwe fase in duurzame mobiliteit. Op 19 januari 2026 ondertekenden 24 grote organisaties uit het Utrecht Science Park en Kantorenpark Rijnsweerd een gezamenlijke belofte: reizen verduurzamen, meer lopen en fietsen stimuleren, het ov-gebruik vergroten en de drukte in de spits structureel terugdringen

Terugblikken, vooruitkijken en pubquizzen: drukbezocht Nieuwjaarscafé groot succes
Maandagavond 19 januari was het Utrecht Science Park Nieuwjaarscafé. Het was prachtig om zo veel verschillende partners vertegenwoordigd te zien. Aan de hand van een interactieve pubquiz met vragenstellers vanuit diverse partners, werden de gasten flink aan de tand gevoeld over hun kennis van het Utrecht Science Park.

3D-geprint implantaat uit de diergeneeskunde voor het eerst toegepast bij mens
Vijf jaar geleden werd een 3D-geprint titanium implantaat aangebracht bij de elleboog van een hond. Dankzij een samenwerking tussen de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en het 3D Lab van het UMC Utrecht kon toen een amputatie worden voorkomen. Afgelopen vrijdag is de eerste stap richting de humane geneeskunde gezet: in het Anna Ziekenhuis in Geldrop werd voor het eerst een 3D-geprinte titanium heupkom aangebracht bij een 36-jarige man met heupdysplasie.

Rapport Wennink: Life Sciences en biotechnologie belangrijke groeimotoren voor het verdienvermogen van Nederland
De Nederlandse Life Sciences- en biotechnologiesector kan een veel grotere bijdrage leveren aan het verdienvermogen van Nederland. Dat blijkt uit een nieuwe groeistrategie die vandaag is gepresenteerd als onderdeel van het adviesrapport van Peter Wennink. In het rapport van Peter Wennink wordt ook het Utrecht Science Park als één van de belangrijke innovatielocaties en bronnen van vooruitgang en groei genoemd.