Aantal dierproeven Universiteit Utrecht en UMC Utrecht in 2024 opnieuw gedaald

Het aantal dierproeven van de Universiteit Utrecht en het UMC Utrecht is in het afgelopen jaar opnieuw gedaald. Er is een daling van 14.192 in 2023 naar 12.584 in 2024. Dit blijkt uit het gezamenlijke Jaarverslag Dierproeven 2024.
“We zijn blij dat het aantal dierproeven voor het tweede jaar op een rij is gedaald en dat onze inspanningen om dierproeven te vervangen en te verminderen steeds meer vruchten beginnen af te werpen”, zegt Pascalle van Loo, hoofd van de Instantie voor Dierenwelzijn Utrecht. “Net als vorig jaar zien we dat de vermindering van het aantal dierproeven vooral komt door een afname in het gebruik van muizen en ratten, bij zowel de Universiteit Utrecht als het UMC Utrecht.”
Van Loo verwacht dat er sprake is van een algehele dalende trend bij beide instellingen. “Schommelingen in experimenten waarin grote aantallen dieren worden gebruikt kunnen nog wel een effect hebben op de totalen. Zo kan een toekomstig experiment waarin bijvoorbeeld zebravissen gebruikt worden, ervoor zorgen dat het aantal dierproeven het komende jaar weer kan toenemen. Maar over meerdere jaren gezien is mijn inschatting dat de daling voortgezet wordt.”
Onzichtbaar diergebruik
Het Jaarverslag Dierproeven 2024 biedt voor het eerst ook inzicht in het zogenaamde ‘onzichtbare diergebruik’ in onderzoek. Proefdiervrije technieken, zoals het kweken van cellen en organen, zijn in opkomst. Hiervoor wordt vaak gebruik gemaakt van producten die afkomstig zijn van dieren, zoals foetaal kalfsserum uit ongeboren kalfjes en zogenaamde ‘basaalmembraanextracten’ uit muizentumoren. Het 3Rs Centre Utrecht heeft over een periode van negen jaar geïnventariseerd hoeveel foetaal kalfsserum en basaalmembraanextracten er zijn gebruikt. Gemiddeld is dit bij de Universiteit Utrecht en het UMC Utrecht gezamenlijk jaarlijks 795 liter foetaal kalfsserum en 9,8 liter aan basaalmembraanextracten. Voor de productie hiervan zijn elk jaar ongeveer 1.600 kalveren en 2.000 muizen nodig. Deze dieren worden niet meegeteld in de officiële cijfers over aantal gebruikte proefdieren
“Om dit onzichtbaar diergebruik tegen te gaan stimuleren we actief het gebruik van diervrije alternatieven, onder andere met publiek toegankelijke databases”, aldus Jeffrey Bajramovic, hoofd van het 3Rs Centre Utrecht. “Ook zullen we de komende jaren de ontwikkelingen in het onzichtbaar diergebruik in beeld blijven brengen.”
Proefdiervrije innovatie
Een belangrijke mijlpaal afgelopen jaar is de oprichting van het Centrum voor Proefdiervrije Biomedische Translatie. Dit centrum komt voort uit een groot Nationaal Groeifonds-project en richt zich op vier complexe ziektebeelden, namelijk ALS, taaislijmziekte, astma en reuma. Het doel is om de ontwikkeling van geneesmiddelen voor deze ziekten te versnellen met behulp van innovatieve proefdiervrije technologieën.
Link naar het Jaarverslag Dierproeven 2024: https://dierproevenutrecht2024.jaarverslag.net/.

UMC Utrecht neemt derde operatierobot in gebruik
UMC Utrecht heeft een derde operatierobot in gebruik genomen. Met de komst van de nieuwste generatie, de Da Vinci 5, kunnen nog meer patiënten minimaal belastend worden geopereerd. Dat leidt tot minder complicaties en een sneller herstel. “Nog afgezien van de voordelen voor patiënten, kunnen we met de Da Vinci 5 ook nog beter opleiden,” zegt Jelle Ruurda, gastro-intestinaal chirurg en hoogleraar robot-geassisteerde minimaal invasieve chirurgie. “Met één druk op de knop kunnen collega’s op afstand meekijken, en zelfs leren van eerdere operaties. Zo delen we kennis sneller en breder.” Het ziekenhuis bouwt hiermee voort op een traditie van 25 jaar vooroplopen in robotchirurgie.

HU-opleiding ORM verhuist naar het Utrecht Science Park
De opleiding Ondernemerschap & Retail Management (ORM) verhuist per 1 september 2026 van Amersfoort naar het Utrecht Science Park. Volgens opleidingsmanager Lisette Luijk (Institute for Marketing & Commerce) draait het vooral om één ding: meer verbinding.

Danny Sahtoe ontvangt NVBMB-prijs
Danny Sahtoe heeft de prestigieuze NVBMB-prijs toegekend gekregen, een prijs die erkenning biedt voor het werk van een zeer getalenteerde, jonge, zelfstandige onderzoeker op het gebied van biochemie of moleculaire biologie. De prijs gaat gepaard met extra financiering om een eendaags symposium te organiseren over een onderwerp naar keuze. Danny Sahtoe is groepsleider bij het Hubrecht Instituut en Investigator bij Oncode Instituut.

Inspirerend en verbindend bezoek van de President van Estland aan Utrecht Science Park
Op woensdag 8 april 2026 bezochten de President van Estland, Dhr. Alar Karis, tezamen met zijn echtgenoot Sirje Karis, ambassadeur Dhr. Paul Teesalu en een delegatie van het ‘Estonian Health Ecosystem’ het Utrecht Science Park. Tijdens het bezoek is veel kennis uitgewisseld en zijn waardevolle connecties gelegd.