3D-geprint implantaat uit de diergeneeskunde voor het eerst toegepast bij mens
Vijf jaar geleden werd een 3D-geprint titanium implantaat aangebracht bij de elleboog van een hond. Dankzij een samenwerking tussen de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en het 3D Lab van het UMC Utrecht kon toen een amputatie worden voorkomen. Afgelopen vrijdag is de eerste stap richting de humane geneeskunde gezet: in het Anna Ziekenhuis in Geldrop werd voor het eerst een 3D-geprinte titanium heupkom aangebracht bij een 36-jarige man met heupdysplasie.
Bart van der Wal en Björn Meij zijn beiden gespecialiseerd in orthopedie, maar waar Van der Wal mensen behandelt, zijn de patiënten van Meij meestal honden. Van der Wal zag in de praktijk veel jonge mensen met heupdysplasie die ondanks een eerdere behandeling toch nog klachten hadden. Bij deze aandoening is de heupkom te ondiep, waardoor de heupkop gedeeltelijk uit de kom kan bewegen.
Heupdysplasie komt zowel voor bij honden als bij mensen en dus besloot Van der Wal te bellen met zijn collega’s bij de faculteit Diergeneeskunde. Hij was op dat moment orthopedisch chirurg bij het UMC Utrecht, op dit moment hoogleraar orthopedie in het LUMC in Leiden. Van der Wal: “Het idee was simpel: als er een stukje van de heupkom ontbreekt, kunnen we dan niet een randje bijprinten?” Veterinair chirurg Bjorn Meij was meteen enthousiast. Meij: “Heupdysplasie kan leiden tot scheurtjes in het kraakbeen met ontsteking en artrose als gevolg. Deze schade is onomkeerbaar. Een snelle behandeling, vaak van beide heupen, is daarom cruciaal”. Dit betekent doorgaans twee zware ingrepen waarbij de chirurg het bekken op drie plaatsen moet doorzagen om de heupkom te kunnen kantelen. De honden wacht vervolgens een pijnlijke revalidatieperiode van zes weken per heup.
De nieuwe behandeling bleek een groot succes bij honden. Inmiddels zijn ruim zeventig patiënten behandeld, honden variërend van 15 tot 90 kilo. Meij: “De meeste aan beide heupen in één operatie. Ze lopen vaak dezelfde dag alweer in de kliniek en kunnen een dag later met hun baasje mee naar huis.”
Vertaling naar de mens
Het papierwerk bleek een grote uitdaging voordat de eerste mens op deze manier behandeld kon worden. Van der Wal: “We werken samen met verschillende instanties om toestemming te krijgen, documenteren elke fase van de ontwikkeling nauwkeurig, patenteren de technologie en maken ook patiëntenfolders.”
Afgelopen vrijdag is de eerste mens behandeld. Een logische, maar spannende stap omdat de hond zijn gewicht over vier poten verdeelt, en de mens het lichaamsgewicht moet verdelen over twee benen. Het is nog onduidelijk wat dit betekent voor de intensiteit en duur van de herstelperiode. De operatie vond plaats binnen een veiligheidsstudie, bedoeld om de veiligheid van de nieuwe ingreep vast te stellen. Naar verwachting zullen nog vier andere jonge mensen met heupdysplasie de nieuwe heupkom uit de 3D-printer ontvangen. Orthopedisch chirurg Rintje Agricola van het Anna Ziekenhuis te Geldrop voerde de eerste operatie uit.
One health
Deze behandelmethode laat zien hoe innovatie binnen de diergeneeskunde kan bijdragen aan de gezondheid van de mens. De faculteit Diergeneeskunde blijft zich inzetten voor innovatieve diergeneeskundige zorg en onderzoek, waarbij de inzichten die worden opgedaan kunnen bijdragen aan oplossingen voor zowel mens als dier.
Foto: Bas Niemans, Chirurg Bjorn Meij (rechts) tijdens een operatie.
Living Lab in de Spotlight: Utrecht Science Park
Utrecht Science Park kent verschillende living labs op het gebied van energie en circulariteit. Denk hierbij aan Lumifield waar onderzoek wordt gedaan naar het opwekken en bewaren van zonne-energie of de biovergister, waar organisch afval ingezet wordt als energiebron. Los van elkaar zijn dit al veelbelovende initiatieven. Met elkaar verbonden kunnen ze iets groters worden: een werkend, onderwijzend model van een circulaire campus. Dat is de ambitie achter Refinery of the Future, geleid door Prof. Bert Weckhuysen (Universiteit Utrecht), dat twee nieuwe stukjes aan de puzzel toevoegt: het omzetten van afgevangen CO2 in hernieuwbaar gas en van plastic afval in chemische bouwstenen
Van studentenidee tijdens challenge naar ReGreen Hut op Dutch Design Week
Op het Utrecht Science Park kan op warme zomerdagen de temperatuur flink oplopen, terwijl studenten juist behoefte hebben aan plekken om buiten te studeren, te ontspannen en verkoeling te zoeken. Tegelijkertijd is het planten van bomen niet altijd eenvoudig: onder de grond ligt een dicht netwerk van kabels en leidingen. Hoe creëer je dan toch schaduw, rust en groen?
Utrecht Science Week van start: maatschappelijke én economische impact van Utrecht Science Park in de spotlight
Van vrijdag 25 september tot en met zondag 4 oktober vindt de zesde editie van de Utrecht Science Week plaats. Het Utrecht Science Park opent dan zijn deuren voor een breed publiek en laat zien hoe onderzoek, innovatie en samenwerking leiden tot concrete maatschappelijke én economische impact. Tegelijkertijd onderstreept de week het belang van blijvende investeringen in kennis en innovatie.
Terugblik Utrecht Science Week: onderzoek, onderwijs en ondernemerschap in de spotlight
De Utrecht Science Week 2026 is ten einde. Ruim een week lang konden bezoekers genieten van workshops, lezingen, groepsgesprekken en rondleidingen over wetenschap en innovatie op het Utrecht Science Park. Met ruim dertig programmaonderdelen op meer dan 25 locaties was er volop gelegenheid om wetenschap van dichtbij te beleven. We kijken terug op een fantastische week, waarin nogmaals duidelijk is geworden hoe essentieel samenwerking en de combinatie van onderzoek, onderwijs en ondernemerschap zijn, om de maatschappelijke uitdagingen van deze tijd op te kunnen lossen.