3D-geprint implantaat uit de diergeneeskunde voor het eerst toegepast bij mens
Vijf jaar geleden werd een 3D-geprint titanium implantaat aangebracht bij de elleboog van een hond. Dankzij een samenwerking tussen de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en het 3D Lab van het UMC Utrecht kon toen een amputatie worden voorkomen. Afgelopen vrijdag is de eerste stap richting de humane geneeskunde gezet: in het Anna Ziekenhuis in Geldrop werd voor het eerst een 3D-geprinte titanium heupkom aangebracht bij een 36-jarige man met heupdysplasie.
Chirurg Bjorn Meij (rechts) tijdens een operatie. Foto: Bas Niemans
Bart van der Wal en Björn Meij zijn beiden gespecialiseerd in orthopedie, maar waar Van der Wal mensen behandelt, zijn de patiënten van Meij meestal honden. Van der Wal zag in de praktijk veel jonge mensen met heupdysplasie die ondanks een eerdere behandeling toch nog klachten hadden. Bij deze aandoening is de heupkom te ondiep, waardoor de heupkop gedeeltelijk uit de kom kan bewegen.
Heupdysplasie komt zowel voor bij honden als bij mensen en dus besloot Van der Wal te bellen met zijn collega’s bij de faculteit Diergeneeskunde. Hij was op dat moment orthopedisch chirurg bij het UMC Utrecht, op dit moment hoogleraar orthopedie in het LUMC in Leiden. Van der Wal: “Het idee was simpel: als er een stukje van de heupkom ontbreekt, kunnen we dan niet een randje bijprinten?” Veterinair chirurg Bjorn Meij was meteen enthousiast. Meij: “Heupdysplasie kan leiden tot scheurtjes in het kraakbeen met ontsteking en artrose als gevolg. Deze schade is onomkeerbaar. Een snelle behandeling, vaak van beide heupen, is daarom cruciaal”. Dit betekent doorgaans twee zware ingrepen waarbij de chirurg het bekken op drie plaatsen moet doorzagen om de heupkom te kunnen kantelen. De honden wacht vervolgens een pijnlijke revalidatieperiode van zes weken per heup.
De nieuwe behandeling bleek een groot succes bij honden. Inmiddels zijn ruim zeventig patiënten behandeld, honden variërend van 15 tot 90 kilo. Meij: “De meeste aan beide heupen in één operatie. Ze lopen vaak dezelfde dag alweer in de kliniek en kunnen een dag later met hun baasje mee naar huis.”
Vertaling naar de mens
Het papierwerk bleek een grote uitdaging voordat de eerste mens op deze manier behandeld kon worden. Van der Wal: “We werken samen met verschillende instanties om toestemming te krijgen, documenteren elke fase van de ontwikkeling nauwkeurig, patenteren de technologie en maken ook patiëntenfolders.”
Afgelopen vrijdag is de eerste mens behandeld. Een logische, maar spannende stap omdat de hond zijn gewicht over vier poten verdeelt, en de mens het lichaamsgewicht moet verdelen over twee benen. Het is nog onduidelijk wat dit betekent voor de intensiteit en duur van de herstelperiode. De operatie vond plaats binnen een veiligheidsstudie, bedoeld om de veiligheid van de nieuwe ingreep vast te stellen. Naar verwachting zullen nog vier andere jonge mensen met heupdysplasie de nieuwe heupkom uit de 3D-printer ontvangen. Orthopedisch chirurg Rintje Agricola van het Anna Ziekenhuis te Geldrop voerde de eerste operatie uit.
One health
Deze behandelmethode laat zien hoe innovatie binnen de diergeneeskunde kan bijdragen aan de gezondheid van de mens. De faculteit Diergeneeskunde blijft zich inzetten voor innovatieve diergeneeskundige zorg en onderzoek, waarbij de inzichten die worden opgedaan kunnen bijdragen aan oplossingen voor zowel mens als dier.