Neuroprothese 7 jaar communicatiemiddel voor ALS-patient
Onderzoekers van UMC Utrecht tonen aan dat een hersenimplantaat bij een ALS-patiënt zeven jaar lang zelfstandig thuis gebruikt kon worden als primair communicatiemiddel, wat de waarde van neuroprothesen voor langdurige autonomie benadrukt.
In 2015 behandelde een team bij het UMC Utrecht een vrouw met de spierziekte ALS. Zij kreeg toen een neuroprothese om haar te helpen communiceren. Nu laat het Utrechtse team in een nieuwe publicatie voor het eerst zien dat deze neuroprothese gedurende een periode van zeven jaar zelfstandig thuis gebruikt kon worden. De neuroprothese diende als primair communicatie hulpmiddel en was volledig geïntegreerd in het dagelijks leven van de onderzoeksdeelneemster. Dit laat zien dat neuroprothesen het mogelijk maken dat patiënten langer en beter communiceren en regie over het leven kunnen houden, totdat hun ziekte zo ver gevorderd is dat ook de prothese geen uitkomst meer biedt.
De resultaten van het onderzoek, dat onder leiding stond van Mariska van Steensel en Nick Ramsey, staan nu in het New England Journal of Medicine.
ALS is een progressieve spierziekte
Mensen met de ziekte ALS hebben een slechte prognose. De ziekte uit zich in het uitvallen van steeds meer spieren, tot beweging, communicatie en uiteindelijk het leven zelf onmogelijk wordt. In het laatste stadium kan een patiënt Locked-In Syndroom ontwikkelen, waarbij er geen enkele vorm van communicatie meer mogelijk is.
De neuroprothese als oplossing
Om die achteruitgang te compenseren werken onderzoekers van het UMC Utrecht aan de ontwikkeling van neuroprothesen, ook wel Brain-Computer Interfaces of BCI’s genoemd. Een neuroprothese bestaat uit elektroden die in het hoofd zitten en daar signalen opvangen. Via een verbinding met een computer kunnen die signalen vertaald worden naar commando’s voor computerbediening, zoals een muisklik. Zo kan een patiënt ook nadat het Locked-In Syndroom is ingetreden blijven communiceren.
Hoe lang werkt een neuroprothese?
Het team van UMC Utrecht heeft nu voor het eerst een lange termijnstudie gemaakt van een ALS-patiënt die een neuroprothese kreeg. Die studie gaf een positief beeld. Mariska: ‘Onze deelneemster heeft het systeem zeven jaar zelfstandig gebruikt, en het was gedurende meerdere jaren voor haar de enige manier om haar verzorger te waarschuwen, zowel ’s nachts als overdag.’ De prothese zelf bleef ook goed functioneren. Pas toen de ziekte zo ver gevorderd was dat de hersenen geen sterke signalen meer konden sturen, hield het nut van de neuroprothese op.
De ziekte kan met een neuroprothese dus niet gestopt worden, maar de technologie kan ook in een laat stadium van de ziekte een essentiële bijdrage leveren voor de kwaliteit van leven en autonomie van mensen met ALS. ‘Zolang hersenen in staat zijn om boodschap te versturen werkt het systeem en kan het een gigantisch verschil maken in de levens van deze mensen en die van hun familie,’ zegt Mariska.
De neuroprothese komt binnen handbereik
De ontwikkeling van neuroprothesen gaat snel, en er wordt veel geld in geïnvesteerd. De verwachting is dat neuroprothesen dan ook over enige jaren beschikbaar komen en breed ingezet kunnen worden om mensen met ernstige communicatieproblemen door ALS of andere oorzaken te helpen. Dat blijkt ook uit deze editie van het New England Journal of Medicine waar de studie gezelschap kreeg van nog een artikel over BCI’s. ‘In dat andere onderzoek kon een persoon in een veel vroeger stadium van ALS snel en accuraat via een BCI communiceren. Dat laat zien dat BCI’s ook voor mensen met minder ernstige beperkingen waardevol kunnen zijn.’
Bovendien zullen (nieuwe) behandelingen van ALS die de ziekte vertragen de periode waarin een BCI van waarde kan zijn alleen maar vergroten.
‘We werken op dit moment hard aan verbeterde versies van de technologie en hopen de waarde ervan als communicatie-hulpmiddel in het dagelijks leven van deze mensen in de komende jaren te kunnen aantonen in onze nieuwste projecten, CORTICOM, INTENSE en INTRECOM,’ besluit Mariska.
Bron: UMC Utrecht
Biologiestudenten vinden in één dag meer dan 500 verschillende soorten op het Utrecht Science Park
Maar liefst 1081 soorten zijn er dit jaar al gevonden op het Utrecht Science Park tijdens de Biodiversity Challenge, een landelijke actie waarbij vijftig onderwijsinstellingen de biodiversiteit op en rond hun campussen onderzoeken. Utrechtse biologiestudenten wisten zelfs minstens 573 soorten te “scoren” op één dag.
Keizerlijk bezoek onderstreept belang van internationale samenwerking
Keizer Naruhito en keizerin Masako van Japan brachten op vrijdag 19 juni samen met koning Willem-Alexander en koningin Máxima een bezoek aan het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie. Dit bezoek stond in het teken van internationale samenwerking om meer kinderen met kanker te genezen, met optimale kwaliteit van leven. Het bezoek was onderdeel van het staatsbezoek van de keizer en keizerin aan Nederland.
Rhabdoïde tumorcellen aanpakken via hun bouwstenen
Promovendus Marjolein Kes heeft nieuwe aanknopingspunten voor behandeling van rhabdoïde tumoren (MRT) gevonden. Zo zag Kes in het lab dat het remmen van de aanmaak van bouwstenen van het DNA tumorcellen langzamer laat delen en zelfs verdwijnen. Deze bevindingen vormen de basis voor de opzet van een nieuwe klinische studie. Gisteren promoveerde ze aan de Universiteit Utrecht.
Opening Utrecht Science Week met keynote door Juliette Legler over de verborgen invloed van milieuchemicaliën
Op vrijdag 25 september barst het jaarlijkse wetenschapsfestival ‘Utrecht Science Week’ weer los op het Utrecht Science Park. We zijn verheugd aan te kondigen dat dit jaar Prof. dr. ir. Juliette Legler de Utrecht Science Lezing zal verzorgen. Juliette Legler is hoogleraar Toxicologie aan de Universiteit Utrecht bij Diergeneeskunde en geeft leiding aan de ‘One Health Toxicology’ groep van het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS).