11 september 2018

Meer durf is nodig, gaan met die banaan'

De twee grootste biotechbedrijven van Europa worden alle twee geleid door een Nederlander. Jan van de Winkel van Genmab en Onno van de Stolpe van Galapagos. Samen zijn ze goed voor een beurswaarde van zo'n €13 mrd. 'De meeste ceo's leggen de lat veel te laag', zegt Van de Stolpe. 'Helemaal mee eens', aldus Van de Winkel.

Onno van de Stolpe komt aanlopen in een spijkerhemd, de bovenste twee knoopjes open, zijn zilvergrijze Maserati voor de deur geparkeerd. In zijn denkbeeldige achterzak heeft Van de Stolpe een anekdote, een pittig verhaal dat zijn gastheer Jan van de Winkel nog versteld zal doen staan.

 

Jan van de Winkel (ceo Genmab, rechts) geeft een rondleiding aan Onno van de Stolpe (ceo Galapagos) in het nieuwe kantoor van Genmab in Utrecht.

Jan van de Winkel (ceo Genmab, rechts) geeft een rondleiding aan Onno van de Stolpe (ceo Galapagos) in het nieuwe kantoor van Genmab in Utrecht. Foto: Erik van 't Woud voor het Financieele Dagblad

 

Maar Van de Winkel weet nog van niets. Gekleed in een pak met stropdas ontvangt de Genmab-topman zijn bezoek in Genmabs nieuwe R&D Center in Utrecht. De twee Nederlandse biotech-coryfeeën ontmoeten elkaar op verzoek van het FD, voor een dubbelinterview over hun gedeelde ambitie om hun bedrijven weg te houden uit de klauwen van Big Farma. Van de Winkel heeft zichzelf opgeworpen als gastheer. Het geeft hem de kans zijn nieuwe R&D-centrum te showen. ‘Ik ben hier superblij mee, alles is gericht op verbinding.’

 

Onwaarschijnlijk veel glas

Wat als eerste opvalt aan dat nieuwe gebouw, is de onwaarschijnlijk grote hoeveelheid glas die erin is verwerkt. Van de Winkel wilde een transparant gebouw en dat heeft hij gekregen. De Genmab-ceo wijst op de labs, die allemaal direct aan het enorme atrium grenzen. ‘Dat is heel bijzonder’, zegt hij. ‘Bij de meeste collega’s zitten de labs ergens ver weggestopt. Bij ons zitten ze in het centrum van het bedrijf.’

De glazen wanden, de enorme trap, de zwevende boardroom, Onno van de Stolpe neemt het nauwgezet in zich op. Dat is ook niet verwonderlijk. Galapagos bereidt zelf de bouw voor van een compleet nieuw hoofdkantoor in België. Aangekomen in de labruimtes kan Van de Stolpe een glimlach niet onderdrukken. Hij ziet dat een belangrijke Genmab-robot stilstaat en zegt: ‘Dat is bij ons ook altijd het geval. Onze labmensen vragen steeds om extra capaciteit, maar als ik ga kijken, staan die robots altijd stil. Dat frustreert me.’

 

Genmab ging te rade bij Van deStolpe

De twee ondernemers kennen elkaar al zo’n twintig jaar, zo blijkt als ze zijn aangeschoven voor een lunch. Ze komen elkaar nog steeds regelmatig tegen op conferenties en delen soms een taxi terug naar het vliegveld. ‘Dan zitten we rustig anderhalf uur te kletsen’, zegt Van de Winkel. ‘Dat is geen straf. Want Onno is een prachtig iemand, heel authentiek.’

Een belangrijke ontmoeting hadden ze acht jaar geleden, kort nadat Van de Winkel bij Genmab was opgeklommen tot hoogste man. Het biotechbedrijf beleefde een moeilijke tijd en kon niet langer geld ophalen door nieuwe aandelen uit te geven. Van de Winkel liet zich inspireren door hetfinancieringsmodel van Galapagos: allianties sluiten met rijkefarmabedrijven. Die financieren de dure ontwikkelingsprogramma’svan nieuwe medicijnen, in ruil voor een groot deel van het eigendomsrecht. ‘Jan zag dat het anders moest bij Genmab’, zegt Van de Stolpe, ‘en dat heefthij fantastisch gedaan.’

 

Eigendomsrechten behouden

Genmab en Galapagos hebben inmiddels een sterke financiële positie en zijn niet meer afhankelijk van de grote farmabedrijven. Van de Stolpe: ‘Het speelveld is nu gelijk. We praten wel met farma, maar we willen alleen samenwerken als we bepaalde eigendomsrechten kunnen behouden, in ieder geval voor bepaalde regio’s.’

‘Dat is bij ons identiek’, zegt Van de Winkel. ‘Zes jaar geleden was dat heel anders. Toen we onze belangrijkste deal tot nu toe sloten met Janssen, het farmabedrijf van Johnson & Johnson, wilden we ook een deel van deverkooprechten behouden. Maar die discussie duurde niet langer dan een minuut. Janssen zei ‘nee’ en wij hadden geen mogelijkheid om een weerwoord te geven, gezien onze financiële positie. Nu wel. Dat is trouwens mede te danken aan die deal met Janssen. Maar tegenwoordig ga ik de discussie niet eens meer aan als ik niet minstens 50% van de rechten kanbehouden.’

 

 

Farmabedrijven hebben geen uithoudingsvermogen

Van de Stolpe heeft zich vaak afgezet tegen grote farmabedrijven als Merck &Co, Roche en Janssen, omdat die niet in staat bleken om samenwerkingsverbanden met Galapagos tot een goed einde te brengen. Ooknu neemt hij geen blad voor de mond. ‘Farmabedrijven hebben gewoon niethet uithoudingsvermogen om tien jaar lang te werken aan de ontwikkeling van een nieuw medicijn. In die tijd zijn ze al weer drie keer van strategieveranderd.’

‘Ik kan invoelen wat Onno zegt’, reageert Van de Winkel. ‘We hebben ook slechte ervaringen gehad, met GSK bijvoorbeeld. Maar bij ons is het minder traumatisch. Vooral omdat het fabuleus is wat Janssen heeft gedaan met onsbelangrijkste medicijn, Darzalex. Dat wordt momenteel in meer dan 75 klinische studies getest, waaraan meer dan 10.000 patiënten deelnemen. Dat is bijna een militaire operatie, die we nooit zelf hadden kunnen doen.’ Juist doordat de effectiviteit van Darzalex nu voor diverse indicaties is bewezen, ishet medicijn uitgegroeid tot een succesnummer.

 

Cruciaal: vasthouden aan je agenda

Dat de twee grootste Europese biotechbedrijven worden geleid door eenNederlander, is waarschijnlijk toeval. Hun succes, zo stellen ze beiden, iseerder geworteld in het feit dat ze alle twee al meer dan twintig jaar de kar trekken bij hetzelfde bedrijf. ‘Als je kijkt naar succesvolle biotechs, die worden bijna altijd geleid door een ceo die er meer dan twintig jaar zit’, zegtVan de Stolpe. Van de Winkel: ‘Het is cruciaal dat je het vermogen hebt om vast te houden aan je lijn. Bij Genmab hebben we twee bijna-doodervaringen gehad, maar we zijn altijd blijven investeren in het vroege onderzoek naarmedicijnen die nog ver van goedkeuring verwijderd zijn.’

foto: Erik van 't Woud

Van de Stolpe komt nu op stoom. ‘We hebben succesverhalen als Galapagosen Genmab nodig om een ecosysteem op te bouwen van succesvolleEuropese biotechs. Tot nu toe is alles veel te vroeg opgekocht, dit jaar weer Ablynx, en dan verdwijnt het. Dat is in de VS heel anders. Daarom moet Janook niet stoppen bij een beurswaarde van € 10 mrd. Hij moet naar de € 50mrd of € 100 mrd. Dat moet de ambitie zijn.’

 

Teleurgesteld in aanwas

‘Ik ben ook teleurgesteld in de aanwas van nieuwe biotechbedrijven’, zegt Van de Winkel. Voor het uitblijven van nieuwe beursgangen heeft Van de Stolpe wel een verklaring. ‘Het ambitieniveau ontbreekt. De meeste ceo’s leggen delat veel te laag. Het heeft geen zin om met drie man en een paardenkop te gaan zitten klooien in een bedrijfsverzamelgebouw. Je moet durven. Gaan met die banaan. Kijk naar bedrijven als Argenx of ProQr, die hebben wel het lef gehad. Supergaaf.’

De lunch loopt ten einde. Het moment voor Van de Stolpes anekdote is aangebroken. ‘Wist je eigenlijk, Jan, dat ik ooit heb geprobeerd Genmab over te nemen’, zegt de Galapagos-ceo met een glimlach. ‘Wat vertel je me nu’, reageert de verbaasde Van de Winkel. ‘Daar had ik geen idee van.’

 

'En ik vond je nog wel zo'n aardige kerel'

‘Het was in de tijd dat we een hele goede relatie hadden met GSK en jullie beurskoers maar naar beneden bleef gaan. Ik zei tegen GSK: “Jullie moetenGenmab gewoon kopen en dan houden jullie het medicijn uit jullie partnership. De rest — al dat onderzoek in Utrecht — geef je aan ons”.’ Vande Winkel schudt zijn hoofd. ‘Onno, Onno, terwijl ik je altijd zo’n aardige kerel vond.’ Van de Stolpe: ‘Ach, soms moet je een beetje strategisch denken. Het zou een goede investering zijn geweest.’

 

 

Europa's grootste biotechbedrijven

Genmab is een Europees biotechbedrijf, opgericht in 1999, met een grote Nederlandse inbreng. De onderneming heeft een hoofdkantoor in Kopenhagen en een belangrijke vestiging in Utrecht (190 werknemers), waar het meeste onderzoek plaatsvindt. De hoge beurswaarde van Genmab (€ 8,7 mrd) is voor een belangrijk deel gebaseerd op het succes van Darzalex, een medicijn tegen kanker, met name de ziekte van Kahler. Het bedrijf heeft nog een ander goedgekeurd medicijn, Azerra, tegen leukemie. Jan van de Winkel is mede-oprichter van Genmab en is ceo sinds 2010.

Galapagos is een Nederlands-Belgisch biotechbedrijf. Zijn hoge beurswaarde (€ 4,3 mrd) heeft de onderneming vooral te danken aan filgotinib, een kandidaatsmedicijn tegen onder meer reuma. Binnenkort publiceert het bedrijf onderzoeksresultaten, die waarschijnlijk bepalend zijn voor de goed- of de afkeuring van het middel. Onno van de Stolpe was in 1999 een van de oprichters van Galapagos. Hij heeft nog altijd de leiding bij het bedrijf.

 

Bron: Financieel Dagblad