3 september 2019

De European Research Council (ERC) heeft een startersbeurs toegewezen aan dr. Jarno Drost. Hij ontvangt deze prestigieuze beurs om de zeer agressieve aard van rhabdoïde tumoren bloot te leggen. Dit onderzoek voert hij uit in het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie in Utrecht. 

Rhabdoïde tumoren zijn agressieve tumoren die voorkomen in de hersenen, nieren en weke delen. Elk jaar krijgen vijf tot tien kinderen in Nederland op zeer jonge leeftijd deze diagnose. In Europa zijn dat er ongeveer duizend. De kankercellen van een rhabdoïde tumor zijn zeer snel delend en vaak is er bij diagnose al sprake van uitzaaiingen. Chemotherapie leidt zelden tot genezing en de prognose is dan ook somber. ‘De ziekte is zeldzaam, maar een groot gedeelte van de kinderen met een rhabdoïde tumor overlijdt binnen een paar maanden na diagnose’, zegt Drost.

Tumorweefsel

Drost leidt sinds eind 2016 zijn onderzoeksgroep in het Prinses Máxima Centrum en specialiseert zich sindsdien in onderzoek naar rhabdoïde tumoren. Sinds de opening verwijzen artsen uit het hele land kinderen met kanker door naar het Prinses Máxima Centrum. Dit betekent dat de artsen en onderzoekers in Utrecht alle kinderen met kanker te zien krijgen. ‘Dit stelt ons in staat om, ondanks de zeldzaamheid, toch tumorweefsel van relatief veel verschillende patiënten te gebruiken voor ons onderzoek’, legt Drost uit. ‘Dat is essentieel om gedetailleerd naar specifieke kenmerken van de tumorcellen te kijken.’

Kenmerken van de tumor

Een van de kenmerken is dat rhabdoïde tumoren in veel gevallen binnen korte tijd ongevoelig worden voor de gegeven chemotherapie. Drost ziet twee mogelijke verklaringen: ‘de kankercellen passen zich vliegensvlug aan waardoor chemotherapie niet meer werkt, óf er zijn voor de start van de behandeling al een paar kankercellen die niet gevoelig zijn voor de chemotherapie, de behandeling overleven en vervolgens weer uitgroeien tot een volledige tumor. Die informatie is cruciaal om een effectieve behandeling te ontwikkelen.’

Met de ERC startersbeurs gaat Drost zich verdiepen in de heterogeniteit van de primaire tumor, eigenschappen van uitzaaiingen en de ontwikkelingsoorsprong van de tumorcellen. Door gebruik te maken van unieke celkweekmodellen (organoïden) en primair tumorweefsel in combinatie met innovatieve lineage tracing technieken wil Drost achterhalen wat rhabdoïde tumoren zo ontzettend agressief maakt. 

Prestigieuze starterbeurs

De ERC erkent het belang en innovatieve karakter van het onderzoek van Drost. Met een bedrag van 1,5 miljoen euro kan Drost de komende vijf jaar zijn onderzoeksgroep uitbreiden. In totaal vroegen 3108 wetenschappers de beurs aan, die uiteindelijk is toegekend aan 13 procent van de aanvragers.

Bron: Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie