30 januari 2020

Vanaf het moment van oprichting heeft de integratie van zorg en wetenschap centraal gestaan in het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie. Een belangrijk onderdeel hiervan is de biobank: een collectie van patiëntmateriaal en bijbehorende gegevens. Op 28 januari 2020 is van de 1000e patiënt weefsel toegevoegd aan de biobank.

Alle Nederlandse kinderen met kanker komen in het Prinses Máxima Centrum. Aan alle kinderen en ouders wordt gevraagd of er materiaal opgeslagen mag worden in de biobank. In deze fysieke biobank wordt weefsel van patiënten opgeslagen om er in de toekomst onderzoek mee te doen. Ook van de types tumoren die niet vaak voorkomen. Daarnaast worden er gegevens verzameld over het materiaal dat van belang is voor het onderzoek. Hierdoor kunnen de nieuwste technieken en analyses ingezet worden om te begrijpen hoe bepaalde tumoren ontstaan, en hoe deze het beste behandeld kunnen worden. Dit onderzoek kan de basis leggen voor verbeterde behandelplannen en de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Dr. Valérie de Haas, voorzitter van de Biobank-commissie: ‘Dankzij de biobank zijn we in staat om wetenschappelijk onderzoek te doen en zo de patiënt van morgen beter te behandelen.'

Wetenschappelijk onderzoek
Uit het bloed van de kinderen kunnen de onderzoekers bijvoorbeeld DNA isoleren. Dit DNA is cruciaal in het onderzoek naar genetische veranderingen die tot kanker kunnen leiden. Professor Frank Holstege, voorzitter van het team dat de biobank heeft opgericht, vertelt: ‘DNA onderzoek is slechts één van een enorm breed spectrum aan verschillende researchmogelijkheden die met de biobank gefaciliteerd worden. Zo kunnen ook tumorcellen in het laboratorium gekweekt worden om andere moleculaire eigenschappen te achterhalen en om medicatie te testen.’

Toegang onderzoekers
‘Onderzoekers hebben niet blindelings toegang tot de materialen en gegevens,’ vertelt Valérie de Haas. ‘We geven materialen en gegevens uit op aanvraag. En die aanvragen behandelen we secuur.’ Onderzoekers moeten een onderbouwd verzoek indienen, voordat de commissie kan besluiten of het project aansluit bij de missie van het Prinses Máxima Centrum en gehonoreerd kan worden. De Biobank commissie heeft sinds 2018 ongeveer 75 aanvragen gehonoreerd. Frank Holstege: ‘Zonder biobank, geen onderzoek. We zijn de ouders en kinderen heel dankbaar voor hun vertrouwen. Het benadrukt het unieke karakter van het Máxima: een hechte samenwerking tussen patiënten, zorgverleners en onderzoekers voor een gezamenlijk doel.’

Toestemming kinderen en ouders 
Direct bij binnenkomst in het Máxima vragen artsen toestemming om materiaal op te slaan in de biobank. Voor het bevestigen van een diagnose wordt vaak bloed geprikt, een biopt genomen of een beenmergpunctie uitgevoerd. Het restmateriaal dat niet gebruikt wordt om een diagnose te stellen kan, bij akkoord, worden opgeslagen in de biobank. 

 

Bron: Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie