NIEUWE OK RUIMTES UMCU

Universitair Medisch Centrum Utrecht  – samenwerken aan de OK’s van de toekomst

In 2006 heeft het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMC Utrecht) besloten dat het oude OK-complex, gebouwd in 1989,  aan een grondige renovatie toe was. Naast veranderende wet- en regelgeving, ontwikkelingen in operatietechnieken, ICT en Multimedia waren de OK’s te klein geworden doordat apparatuur steeds complexer wordt en steeds vaker operatierobots worden gebruikt.

Plannen maken

Een nieuw OK-centrum bouw je niet zomaar. Op een operatiekamer komen heel veel processen bij elkaar en die moeten allemaal naadloos op elkaar aansluiten. Op het moment dat er ergens iets verandert, werkt dat als omvallende dominosteentjes op veel processen binnen het ziekenhuis door.

In zeven jaar tijd zijn alle disciplines die binnen het OK-centrum werken betrokken bij het maken van de plannen. In deze periode zaten alle snijdende specialisten, anesthesiologen, OK- medewerkers en andere OK-gebruikers uit verschillende zorgdivisies met elkaar om tafel. Van de belangrijkste inrichtingsobjecten zijn eerst schaalmodellen  gemaakt en de belangrijkste opstellingen van alle specialismen gesimuleerd. Ongeveer 120 verschillende opstellingen zijn gefotografeerd en uitgewerkt in tekeningen, zodat de architect en engineers zagen hoe apparatuur gepositioneerd moest worden en waar de aansluitingen moesten komen. Er is een ‘Dummy OK’ gerealiseerd waar – met operatieteams tussen deuren van plakband, kale operatietafels en namaak pendels op ware grootte – nauwkeurig is gekeken naar de werkprocessen en zichtlijnen. Deze waardevolle informatie is geïntegreerd in het Definitief Ontwerp. Ook de logistieke processen van materiaal en patiënten zijn uitgebreid bekeken. Men heeft het programma gebruikt om de organisatie van de twee operatielocaties samen te voegen en met name de logistiek, medicatie, ICT en planning van de OK-roosters anders in te richten. Nieuwbouw is een uitgelezen kans om alle processen tegen het licht te houden en waar mogelijk te verbeteren. Het betekende dus ook intern een complete cultuuromslag.

Logistieke operatie

De realisatie van een geheel nieuw OK-centrum is een complex en bijzonder project. De bouw ging op 21 oktober 2013 van start. Tijdens de bouw moesten de operaties door blijven gaan. Er moest  eerst binnen het UMC Utrecht ruimte worden gevonden waar geopereerd kon worden. Daarvoor is een ingewikkeld schuifplan bedacht: aan de ene kant haal je een operatie-locatie weg, die je op een andere (tijdelijke) locatie terugplaatst. Dit had een aantal transitie momenten tot gevolg. Alles (OK-apparatuur, meubilair en materiaal) is ingepakt en elders weer uitgepakt; een logistieke operatie en een uitdaging. De werktijden van de bouw waarin hak-, boor- en breekwerkzaamheden plaatsvonden zijn vooraf afgestemd met de omliggende afdelingen om overlast te voorkomen. Dat klinkt gemakkelijker dan het is. Je bevindt je namelijk in een spagaat tussen de nachtrust van de patiënt en artsen die (na een drukke nacht met nachtdienst en diverse spoedoperaties) overdag in de piketkamers slapen. Brandwerende stofschotten scheidden het bouwgebied van de omliggende verpleegafdelingen, extra stofafzuiging en een ingestelde lucht-onderdruk in het werkgebied zorgden ervoor dat er geen stof tot de omliggende gebieden doordrong.

Wij maken jouw wereld van morgen – De nieuwe OK’s

De nieuwe OK’s zijn in oppervlakte groter en voorzien van de nieuwste apparatuur en luchtbehandeling. In diverse OK-lampen is een camera aangebracht. Iedere operatiekamer heeft nu een meekijkruimte met beeld- en spraakverbinding, zodat de ingreep van dichtbij gevolgd kan worden zonder dat artsen in opleiding in de operatiekamer zelf aanwezig hoeven te zijn. De beelden kunnen zonodig  direct worden opgeslagen in het elektronisch patiëntendossier.  Vice versa kan het operatieteam tijdens operaties gebruikmaken van informatie uit het elektronisch patiëntendossier, zoals scans en röntgenfoto’s. Er zijn doorgeefluiken geplaatst, waar bijv.  instrumenten in kunnen worden doorgegeven zodat de OK deur niet open hoeft. Dit reduceert het aantal deurbewegingen en maakt de OK minder infectiegevoelig.
Een systeem met mobiele dag- en themakarren en verwisselbare laden met een vaste inhoud vervangt het oude systeem met tussenvoorraden. Daarnaast staan de voorraden van materialen en instrumenten, die voorheen op verschillende plekken opgeslagen werden, nu op één centrale plek. Het beheer van deze voorraden met behulp van  barcodescanners zorgt ervoor dat goederen automatisch worden besteld en traceerbaar zijn. Daarnaast worden  goederen, patiënten, medewerkers en   de schone en vuile stromen in het OK-complex gescheiden.

Het nieuwe operatiecomplex heeft 23 operatiekamers met een oppervlakte van bijna 10.000 m². Twee daarvan zijn hybride OK’s, waar ook röntgenapparatuur aanwezig is (de zgn. C-boog ). De overige 21 operatiekamers zijn zoveel mogelijk generiek ontworpen:  gelijk in  indeling en voorzieningen om routinematig handelen zoveel mogelijk te optimaliseren.  Voor specialismen als cardiologie, urologie, oogheelkunde en de Da Vinci operatierobot zijn de noodzakelijke aanvullende voorzieningen getroffen.    Gezien de enorme complexiteit van deze bouw is het bijna een wonder dat het OK- centrum binnen tijd en budget is opgeleverd.

Op vrijdag 20 januari 2017 is het nieuwe OK-centrum officieel geopend door astronaut en arts André Kuipers. Met de officiële opening keert na een bouwperiode van drie jaar de rust weer terug in het UMC Utrecht.


Feiten en cijfers

De bouw werd gefaseerd opgeleverd:

  • Bouw twee hybride OK’s op bouwdeel E04: juli 2013
  • Bouw negen OK’s op bouwdeel F0 : oktober 2013-januari 2015
  • Bouw twaalf OK’s op bouwdeel F4: maart 2015- juli 2016
  • Bouw dagbehandeling en aanpassing bouwdeel F0:  juli 2016-november 2016

Opdrachtgever: Divisie Vitale Functies,  UMC Utrecht

Architect : Atelier Kempe Thill – OSAR

Aannemerscombinatie: Consortium IMMEGA (MedicomZes, HOMIJ, Van Galen)

Management:  Joly Kenbeek, programmamanager Programma OK-centrum F0-F4

Meer makers van morgen

Kom jij graag in contact met ons over de wereld van morgen?

Heb je een vraag over bouwwerkzaamheden of bereikbaarheid op het Utrecht Science Park? Stuur ons dan gerust je vraag toe! Wil je door ons op de hoogte blijven over de wereld van morgen, meld je dan aan voor de nieuwsbrief.

Aanmelden nieuwsbrief

Kom in contact met ons via social media

MIJLPALEN